یكی از عوامل افزایش محبت میان همسران، افزایش محبت نسبت به اهل بیت پیامبر (علیهم السلام) میباشد چه اینكه امام صادق(علیه السلام) فرمود:
كُلَّ مَن اشْتَدَّ لَنا حُبّاً اِشْتَدَّ لِلنِّساءِ حُبّاً .[1]
هركس محبتش به ما بیشتر شود، محبتش به زنان [و همسرانش] بیشتر میشود.
پیش از این اشاره شد كه بخشی از محبت در آغاز ازدواج، موهبتی و اعطایی است كه خداوند رؤف و مهربان در دل زن و شوهر میافكند. لیكن تداوم این محبت و افزایش روزافزون آن، بستگی به دانش و تلاش و كوشش و عملكرد درست زن و شوهر دارد. به طوری كه اگر آنچه در روشهای مهرورزی بینشی و انگیزشی و گویشی و كُنشی و عاطفی بیان گردید بهخوبی عملی و اجرا گردد و از موانع مهرورزی نیز پرهیز شود، مقصود كه همان جلبِ محبت و رضایت همسر است حاصل میشود لیكن ...
اگر آدمی همۀ روشهای مهرورزی بینشی و انگیزشی و گویشی و كُنشی و عاطفی را بپیماید و بر كجخلقیهای همسرش نیز شكیبایی ورزد ولی در عین حال، میان او و همسرش سازگاری برقرار نشود و نشانههای شكاف و جدایی پدید آید بر دیگران لازم است تا برای بررسی علل و جهات ناسازگاری و فراهمنمودن مقدمات صلح و سازش میان آنها، یك نفر داور و حَكَم از فامیل مرد و یك داور از فامیل زن انتخاب كنند؛ چراكه اگر این دو داور با حسن نیت و دلسوزی وارد كار شوند و هدفشان اصلاح میان دو همسر بوده باشد، خداوند كمك میكند و به وسیلة آنان میان دو همسر اُلفت میدهد.[1]
و چنانچه پا درمیانی و داوری اقوام و بستگان هم سودی نبخشد و ناسازگاری و اختلافات شدت پیدا كند و به ضرب و شتم ظالمانه بیانجامد و یا خدای نكرده این اختلافات بخواهد زمینهساز قتل یا خودكشی و یا انحراف جنسی یكی از زوجین گردد، در اینصورت چارهای از طلاق نیكو نمیباشد.[2]
یعنی زن و شوهر با خوبی و خوشی از یكدیگر جدا شوند. شوهر تمام مهریه زن را بپردازد، علاوه بر مخارج زمان عدّه و حقوق دیگری كه در شرع مقدس اسلام معین شده است و سپس او را با كمال رضایت رها كند. چنانكه قرآن كریم میفرماید:
« وَإِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ فَبَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَأَمْسِكُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ أَوْ سَرِّحُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ » [3]
و هنگامی که زنان را طلاق دادید، و به آخرین روزهای «عده» رسیدند، یا به طرز صحیحی آنها را نگاه دارید (و آشتی کنید)، و یا به طرز پسندیدهای آنها را رها سازید!
البته فراموش نشود كه گرچه طلاق، حلال است لیكن امام صادق (علیه السلام) میفرماید:
ما من شیء مِمِّا اَحَلَّهُ اللهُ اَبغَضَ الیه مِن الطَّلاق .[4]
از آنچه خداوند حلال كرده است چیزی نزد او منفورتر از طلاق نیست.
ولی با تمام این اوصاف، گاهی چارهای از طلاق نمیباشد. چنانكه در تاریخ اسلام مشاهده میكنیم كه پیامبر گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله) میان زیدبن حارثه –پسرخوانده خود– و زینب بنت جحش -دخترعمّه خود- وصلت برقرار كرد، اما این ازدواج دیری نپائید و بر اثر ناسازگاریهای اخلاقی میان طرفین، منجر به طلاق شد، هرچند پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) اصرار داشت كه این طلاق رخ ندهد، اما رخ داد.[5] به طوری كه آیات 36 الی 38 احزاب به این موضوع اختصاص دارد:
« وَإِذْ تَقُولُ لِلَّذِی أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَیهِ وَأَنْعَمْتَ عَلَیهِ أَمْسِكْ عَلَیكَ زَوْجَكَ وَاتَّقِ اللَّهَ وَتُخْفِی فِی نَفْسِكَ مَا اللَّهُ مُبْدِیهِ وَتَخْشَى النَّاسَ وَاللَّهُ أَحَقُّ أَنْ تَخْشَاهُ فَلَمَّا قَضَى زَیدٌ مِنْهَا وَطَرًا زَوَّجْنَاكَهَا لِكَی لَا یكُونَ عَلَى الْمُؤْمِنِینَ حَرَجٌ فِی أَزْوَاجِ أَدْعِیائِهِمْ إِذَا قَضَوْا مِنْهُنَّ وَطَرًا وَكَانَ أَمْرُ اللَّهِ مَفْعُولًا » [6]
(به خاطر بیاور) زمانی را که به آن کس که خداوند به او نعمت داده بود و تو نیز به او نعمت داده بودی [به فرزند خواندهات «زید»] میگفتی: «همسرت را نگاهدار و از خدا بپرهیز!» (و پیوسته این امر را تکرار میکردی)؛ و در دل چیزی را پنهان میداشتی که خداوند آن را آشکار میکند؛ و از مردم میترسیدی در حالی که خداوند سزاوارتر است که از او بترسی! هنگامی که زید نیازش را از آن زن به سرآورد (و از او جدا شد)، ما او را به همسری تو درآوردیم تا مشکلی برای مؤمنان در ازدواج با همسران پسر خواندههایشان -هنگامی که طلاق گیرند- نباشد؛ و فرمان خدا انجام شدنی است (و سنت غلط تحریم این زنان باید شکسته شود).
[1]. اشاره است به آیه 35 سوره نساء: ر.ك: تفسیر نمونه، ج3، ص375.
[2]. در تفسیر نمونه آمده: «همانگونه كه ازدواج، یك امر حیاتی و ضروری است، طلاق هم در شرایط خاصی، ضرورت پیدا میكند، لذا اسلام برخلاف مسیحیت تحریف یافته، طلاق را مجاز شمرده، ولی از آنجا كه از هم پاشیدن خانوادهها زیانهای جبران ناپذیری برای فرد و اجتماع دارد، با استفاده از عوامل مختلفی، طلاق را تا آنجا كه ممكن است محدود ساخته، و احكامی تشریع نموده كه با توجه به آنها طلاق به حداقل میرسد». تفسیر نمونه، ج2، ص208.
[3] . بقره (2) آیه231.
[4]. وسائل، ج22، ص8، ح5.
[5]. ر.ك: تفسیر نمونه، ج17، ص340.
[6] . احزاب(33) آیه37
تهیه و تنظیم : کانون فرهنگی تبلیغی امین
حق نشر محفوظ / با ذکر منبع بلامانع
شاید در نگاه ابتدایی، صبر بر آزارها و كجخلقیهای همسر، بیمعنا و بیفایده به نظر آید، اما از آنجا كه انسان برای زندگی در جهان بیپایان آخرت آفریده شده است و این دنیای خاكی محل عبور و زاد و توشهبرداری برای آن جهان است و هركسی باید به گونهای در این دنیا آزمایش شود و...
یكی دیگر از موانع مهرورزی میان همسران التزام به افكار و عقاید فِمینیستی است. فمینیستها وجود امری بهنام «طبیعت زنانه» را انكار میكنند و قائل به مشابهت میان زن و مرد هستند و حال آنكه هریك از جنس زن و مرد، هویت، قابلیتها، استعدادها و تواناییهای خاص خود را دارد[1] كه شكوفایی و به كارگیری هریك از این استعدادها بر شیرینی زندگی و روابط صمیمی میان زن و شوهر میافزاید.
به عنوان نمونه «جان استوارت میل» كه یكی از ایدئولوگهای فمینیسم لیبرال است در كتابِ «انقیاد زنان» صراحتاً منكر وجود طبیعت زنانه گردیده و میگوید: «آنچه امروزه به نام "طبیعت زن" نام برده میشود یك چیز كاملاً ساختگی است».[2]
فمینیسم به عنوان یك جنبش اجتماعی، چون خواهان فعالكردن زنان در عرصة كار و تولید بود، به شدت مورد استقبال سرمایهداران صنعتی و تجاری قرار گرفت؛ زیرا با بالارفتن میزان نیروی كار، امكان تولید و سودافزایی و انباشت سرمایه نیز بیشتر میشد. اصولاً بورژوازی اروپا مروّج ایدههای فمینیستی بود؛ زیرا استفاده از نیروی كار زنان در كارخانهها و معادن و كارگاهها و بهرهگیری از جاذبههای جنسی آنها، موجب افزایش تولید و فروش كالاها میگردید. به علاوه آنكه حضور بیقید و بند زنان در سالنها و كانونهای فعال تجاری یا سیاسی-فرهنگی به ارضای راحتتر امیال شهوتمدارانة سرمایهداران صاحب زر و زور بسیار كمك میكرد.
درواقع اغلب اشراف و رباخواران و بانكداران و صاحبان صنایع در اواخر قرن هجدهم و آغاز قرن نوزدهم، میل زیادی به فسق و فجور در محافل و سالنها و كلوپها داشتند و حضور گسترده و فعّال زنان به عنوان كارگر و پرستار و یا حتی معلم در كارخانهها و منازل سرمایهداران، به تشفّی امیال شهوانی آنان كمك میكرد.[3]
خلاصه آنكه فمینیسم زنان را یا در كارخانهها تعریف میكند و یا در پشت ویترین روسپیخانهها كه با كمال أسف رگههای آشكار و پنهان آن نیز در كشور ما در بسیاری از بخشها و دوائر دولتی و صدا و سیما و كوچه و بازار و خیابان و ... كم و بیش نمایان است كه خواه ناخواه آنها را به انحرافات اخلاقی میکشاند و در روابط صمیمی میان همسران تأثیر منفی میگذارد و ممكن است بهجدایی و فروپاشی خانواده بیانجامد و بنابراین راهی جز مبارزه با افكار فمینیستی وجود ندارد و این نیز مجلس و دولتی باغیرت میطلبد كه بهیاری خدا، مدرنیته و سبک زندگی غربی و یکی از میوههای تلخ آن یعنی فمینیسم را به زبالهدان تاریخ افكند.
[1] . در این زمینه ر.ک: کتاب زن، محمد حکیمی.
[2]. مبانی نظری غرب مدرن، ص169.
[3]. مبانی نظری غرب مدرن، ص168.
تهیه و تنظیم : کانون فرهنگی تبلیغی امین
حق نشر محفوظ / با ذکر منبع بلامانع
چگونگی تعامل با مدرنیته
چگونگی تعامل با مدرنیته، در قالب یك پرسش و پاسخ بیان میشود و آن اینكه: آیا دین در تمدنسازی نقش دارد یا نه؟
معتقدان به اسلام در پاسخ به این پرسش سه دستهاند:
1- دین دخالت در تمدن ندارد، بلكه باید ...
مراد ما از مدرنیته به عنوان یكی از موانع مهرورزی، آلودهشدن بیش از حد ضرورت به ظواهر مدرنیته است كه تجلی دنیامداری انسان است و اندكاندك و ناخودآگاه به تغییر نگرش انسان به جهان و هستی میانجامد و اصالت لذت و خودیت و منیت و نفسانیتمحوری و حیوانیت را در پی میآورد و ارزشهای اخلاقی و عواطف انسانی را از بین میبرد و مانع از مهرورزی خالصانه میان همسران میشود.
توضیح مطلب اینكه مدرنیته ...
بلندپروازی و خواستههای غیرمنطقی كه اغلب به جرّ و بحثهای میان زن و شوهر دامن میزند یكی دیگر از موانع مهرورزی است كه بایستی به شدت از آن پرهیز كرد. چه اینكه بیشترین زمینة جرّ و بحثهای میان همسران در مواردی استكه خواستههایی از یكدیگر دارند.
اینكه زنی بدون در نظرگرفتن شرایط اقتصادی، شوهرش را در تنگنا قرار دهد كه مثلاً برای خرید خانه یا اتومبیل و یا تعویض وسایل منزل چارهای بیندیشد و او را در مقایسه با مردان دیگر، بیعُرضه و دست و پا چُلفتی خطاب كند دیگر نباید انتظار مهرورزی از سوی شوهرش را داشته باشد.
مردی كه عزّت و اقتدار مردانهاش در خانواده و به ویژه از سوی همسرش شكسته شود، حساسیت و غیرت او خدشهدار میشود و ممكن است واكنشهایی از خود نشان دهد كه موجودیت خانواده را به خطر اندازد.
و همچنین خواستههای غیرمنطقی مرد از زنش كه مثلاً چرا در مقدار جهیزیه و شكل و قیافه و خانواده و تحصیلات و دستپخت و ... چنین و چنان نیست!
به راستی خواستههای غیرمنطقی در امور مادی و حتی در امور معنوی جز اینكه مشكلی را حل نمیكند، بلكه بر مشكلات میافزاید و مانع از مهرورزی میشود.
بنابراین چارهای جز دست شستن از بلندپروازی و آمالاندیشی و خواستههای غیرمنطقی نیست و اگر هم بنا باشد تغییراتی در زندگی و در افراد حاصل شود بایستی منطقی، و با تدبیر و تدریج و گامبهگام صورت پذیرد.
تهیه و تنظیم : کانون فرهنگی تبلیغی امین
حق نشر محفوظ / با ذکر منبع بلامانع
یكی دیگر از موانع مهرورزی میان همسران مهریه سنگین میباشد؛ چراكه مهر سنگین سبب میشود تا وسوسهگران، زن را برای مطالبة مهریه وسوسه كنند و او هم با خیالاتِ واهی، مهریهاش را مطالبه كند و بدین ترتیب مشاجره و كدورت آغاز گردد؛ زیرا شوهر بیچاره و نادانی كه در ابتدای ازدواج به او گفته بودند: «مهریه را تا به حال كی داده و كی گرفته؟!»[1] حتی خیالِ دادن آن را هم نمیكرد ...
محبوبترین بنیاد، از دیدگاه آموزه های دینی، ازدواج نمودن و تشکیل خانواده است[1]ولی همین نهاد بسیار محبوب، اگر مراقبت نشود و آسیبزدایی نگردد متأسفانه در معرض فروپاشی قرار میگیرد و ضربات سخت و جبران ناپذیری را متوجه فرد و جامعه میکند.
برخی از کارشناسان معتقدند برای استحکام خانواده، زوجین یا باید اهل مطالعه کتابهای مفید در زمینه همسرداری باشند و یا در کلاسهای شناخته شدة آموزش همسرداری شرکت کنند.
دکتر حنیفپور در این باره میگوید:
بیتردید زوج های ما با آگاهی سر سفره عقد نمینشینند، در حالی که معتقدم حداقل باید 120 ساعت قبل از ازدواج، آموزش همسرداری ببینند. همچنین این آموزشها پس از ازدواج و در طول زندگی مشترک نیز باید ادامه پیدا کند. مسأله دیگر اینکه همسران همواره باید آموزشپذیر باشند و قبول کنند که به کسب دادههای بهروز و منطقی نیاز دارند.[2]
بر همین اساس کانون فرهنگی تبلیغی امین از حدود ده سال پیش به پژوهش در این زمینه پرداخت و محتوای «آیین مهرورزی همسران» را تولید و در سال1396 طی تفاهمنامهای با اداره کل تبلیغات اسلامی خراسان رضوی دورههای تربیت مربی برادران و خواهران حوزوی را برگزار نمود و آنگاه قبولشدگان در این دورهها در20 شهرستان خراسان رضوی دورههای آموزش «مهارت مهرورزی همسران» را برگزار کردند.
شایان ذکر است در محتوای مذکور سعی شده ابتدا شایعترین علل و عوامل تزلزل و فروپاشی نهاد خانواده برشمرده شود و سپس به بررسی یکی از مهمترین عوامل فروپاشی بنیاد خانواده که تنوعطلبی جنسی و انحرافات اخلاقی است اشاره گردد و آنگاه به راهکارهای استحکام نهاد خانواده پرداخته شود.
راهکارهای استحکام نهاد خانواده نیز در قالب انواع مهرورزی در حوزههای بینشی، انگیزشی، گویشی، کُنشی و عاطفی-جنسی تحقق مییابد که اصلیترین مباحث کتاب را تشکیل میدهد.
لازم به یادآوری است هم اکنون کانون فرهنگی تبلیغی امین (دارای مجوز رسمی از سازمان تبلیغات اسلامی) آمادگی دارد برای تشکلها، ادارات، مؤسسات، کارخانجات، و دستگاههای متقاضی، [با هزینهکرد دستگاه متقاضی] کارگاههای آموزش «مهارت مهرورزی همسران و تحکیم خانواده» را برای کارمندان و کارکنان و پرسنل آنان برگزار نماید و محتوای مدنظر را به مخاطبان (متأهل یا در آستانه ازدواج) انتقال دهد.
اداره کل تبلیغات اسلامی خراسان رضوی ـ کانون فرهنگی تبلیغی امین
ثابت: 05132215200 داخلی238 همراه: 09372285579
رفیقبازی
یکی دیگر از موانع مهرورزی، رفیقبازی است. کم نیستند کسانی که بیشترین وقت خود را با دوستان و یاران میگذرانند و عیش و نوشهایشان با آنهاست و کمکها و محبتهایشان متوجه آنان؛ ولی خانوادههای آنها از نظر زندگی یا از نظر محبّت و صفا و صمیمت در محرومیت شدید هستند! امیرمؤمنان (علیه السلام) میفرماید:
هشتم) فخرفروشی
فخرفروشی یكی دیگر از عواملی است كه مانع از عشق و محبت میان زن و شوهر میشود و سرانجامی جز اختلاف و درگیری ندارد.
افتخار به داشتهها، از قبیل افتخار و نازیدن به خانواده یا ثروت یا مقام و قدرت یا زیبایی یا دانش و مدرك تحصیلی و ... همچون آتشی است كه به كانون زندگی افكنده میشود و جز با پرهیز از آن فروكش نمیكند.[1]
از نظر روانشناختی اساساً آدمهای بیمقدار و كمظرفیت، به این صفت زشت روی میآورند كه نتیجهای جز نفرت و خشم درو نمیكنند.
امیرمؤمنان (علیه السلام) در اینباره میفرماید:
الافتخارُ مِن صِغَرِ الاَقْدار .[2]
فخرفروشی از بیمقداری است.
زن و شوهری كه پیش از ازدواج، با تحقیق و بررسی، از میزانِ ثروت، مقام، زیبایی و خانوادة یكدیگر آگاهی یافتهاند اكنون نباید داشتههای خود را به رخ دیگری بكشند و به آن بنازند و فخر بورزند.
قرآن كریم دربارة انسانهای اینچنینی میفرماید:
« إِنَّ اللَّهَ لَا یحِبُّ كُلَّ مُخْتَالٍ فَخُورٍ » [3]
همانا خداوند هیچ متكبر فخرفروش را دوست ندارد. و بیشك دوست نداشتنِ خدا، دوست نداشتن آفریدگان و از جمله همسر را نیز در پی میآورد.
امیرمؤمنان (علیه السلام) نیز میفرماید:
لاحُمقَ اَعظَمُ مِنَ الفَخرِ .[4]
حماقتی بزرگتر از فخرفروشی نیست.
و در بیانی دیگر میفرماید:
ضَعْ فَخرَكَ، وَاحْطُطْ كِبرَكَ، وَاذْكُرْ قَبرَكَ .[5]
فخرت را كنار بگذار، و كِبرَت را فرو نِه و یاد قبرت باش [كه هیچیك از این افتخارها و نازیدنها به فریادت نمیرسد].
و نیز میفرماید:
ما لإبنِ آدمَ وَ الفَخرِ؟! اَوَّلُهُ نُطفَةٌ، وَ آخِرُهُ جِیفَةٌ وَ لایرزُقُ نَفسَهُ وَ لایدفَعُ حَتفَهُ .[6]
فرزند آدم را چه به فخرفروشی! [آدمیزادی كه] آغازش نطفهای است و فرجامش لاشهای گندیده؛ نه میتواند خودش را روزی دهد و نه میتواند جلو مرگش را بگیرد.
بنابراین برای افزایش مهر و محبت میان همسران، چارهای از تواضع و فروتنی و پرهیز از فخرفروشی نمیباشد كه بایستی این ویژگی را از درگاه ایزدمنّان درخواست كرد. چنانكه امام سجاد (علیه السلام) در دعای شریف مكارم الاخلاق میفرماید:
وَاعْصِمنِی مِنَ الفَخْرِ .[7]
خدایا مرا از فخرفروشی محافظت فرما.
[1]. امیرمؤمنان (علیه السلام) میفرماید: دو چیز مردم را نابود كرده است: ترس از فقر و ناداری[در صورتی كه آنان را به كسب های حرام وادارد] و فخر فروشی. «اهلك الناس اثنان: خوف الفقر و طلب الفخر»
[2]. میزان الحكمة، ح15706.
[3]. لقمان (31) آیه18.
[4]. میزان الحكمة، ح15708.
[5]. میزان الحكمة، ح15710.
[6]. همان، ح15719.
[7]. مفاتیح الجنان، دعای مكارم الاخلاق.
تهیه و تنظیم : کانون فرهنگی تبلیغی امین
حق نشر محفوظ / با ذکر منبع بلامانع
پیش از این مطالبی درخصوص قهرِ مثبت و كوتاه مدت بیان گشت و در پایان اشاره شد كه در مقابلِ قهر مثبت و كوتاهمدت، قهر منفی و درازمدت است.
به راستی یكی از حساسترین لحظههای زندگی مشترك، زمانهایی است كه زن و شوهر با یكدیگر قهر میكنند؛ قهر، نقطة اوجِ واكنشِ منفی دو طرف نسبت به یكدیگر است كه مانع از ...
نابردباری و بیشكیبی زن در برابر زنی دیگر - كه شوهرش را از نظر جاذبههای جنسی به خود معطوف نماید - امری طبیعی و رایج است.
لیكن حساسیتهای نابجا و خیالبافانه و بزرگنمایی شده و افراطی كه نشان از بیماری حسادت است، زندگی زناشویی را به چالش میكشاند و مانع از محبت و مهرورزی میشود. ...
یكی دیگر از موانع محبت، غُرزدن و بهانهگیری بیجا میباشد؛ برخی از افراد كه روحی ضعیف و قلبی كوچك دارند، همواره برای هر اشكالِ ریز و درشت نق میزنند و بهانه میتراشند كه ادامة این روند خواه ناخواه در روابط همسران تأثیر میگذارد و از میزان محبت میان آنان میكاهد؛ هر زن و شوهری باید بداند كه بنا نیست همة امور زندگی طبق خواسته و ...
چشمدوختن به زندگی دیگران و پیروی بیاساس از آنان، یكی از آفتهای زندگی زناشویی است كه محبتها را میزداید و به دشمنی و كینه میانجامد. قرآن كریم در اینباره سفارش كرده:
یكی دیگر از مجموعه مباحثی كه لازم است در امرِ آمیزش مورد توجه قرار گیرد مباحثِ مربوط به بهداشتِ روحی، روانی و جسمانی آمیزش است؛ زیرا رعایت آنها برای سلامت نسل بسیار مؤثر میباشد. به علاوه كه آدمی را از برخی بیماریها حفظ میكند و مانع از تحلیل قوای انسان میشود و در نتیجه برای دوام و استمرار سلامتی جسمی و جنسی مهم است.[1] و سلامتی جنسی ...
آیا برای درمان سردمزاجی میتوان به فیلمهای پرنو و مستهجن نگاه کرد؟
تجویز تماشای فیلمهای جنسی برای زوجینی كه یكی از همسران یا هر دو به سرد مزاجی و بیمیلی جنسی مبتلا هستند (علاوه بر حرمت شرعی) در دراز مدت میتواند منجر به بروز مشکلات عدیدهای شود.
متأسفانه تفكر جاهلی «گربه را دمِ حجله كشتن» و زهرِ چشم از زن گرفتن - كه نشانة بیفرهنگی است - گاه سبب میشود تا زن در اثر رفتار وحشیانة شوهرش، سلامتی خود را بهطور موقت و یا برای همیشه از دست بدهد و تا آخر عمر با رنج و بیماری و دارو و درمان بهسر كند و چه بسا عقیم شود و از موهبت فرزند نیز محروم گردد.
این دسته از زنان اغلب به خاطر ترس ...
علل و عوامل ناتوانی جنسی مردان و سردی جنسی زنان
سخن دربارة علل و عوامل انحرافات جنسی متأهلها بود كه اشاره شد محبت نورزیدن زن و شوهر گاه ممكن است در محیط بیرون از زندگی زناشویی بستر بیعفتی و انحرافات جنسی آنان را فراهم سازد و مشكلات فراوانی را در پیآورد. و نیز بیان شد كه راه چاره، محبتورزیدن به یكدیگر است؛ محبت ورزیدن نیز مهارت میطلبد و روشهای فراوانی دارد كه یكی از آنها، روابط جنسی سالم و ...
9- كمّیت و دفعات آمیزش
اینكه مقدار و دفعات آمیزش در هفته یا در ماه چند بار باشد مسأله مهمی است كه عدم آگاهی از آن ممكن است آدمی را گرفتار افراط یا تفریط كند و از اینجهت زیانهایی را به بار آورد و گاه زندگی زناشویی را با چالش روبهرو سازد.
مكانهای نامناسب آمیزش
بحث مكانهای نامناسب آمیزش در دو محور قابل ارائه میباشد:
الف) مكانهای حرامِ آمیزش
ب) مكانهای مكروهِ آمیزش (با هدف انعقاد نطفه و تولید نسل)
7- مکان های مناسب آمیزش
مکان آمیزش نیز باید از ویژگیهای خاصی برخوردار باشد مثل خلوت، برخورداری از دمای مناسب، نور جاذب، هوای مطبوع، و... که از میان موارد یادشده، به جهت اهمیت فوقالعاده، فقط به بحث خلوت اشاره میشود.
خلوت
یکی از ویژگی های مهم مکان آمیزش، خلوت میباشد. چنانکه به فرمودة قرآن کریم آمیزش بایستی در مكانی خلوت و به دور از سَمع و نظر دیگران باشد و خدمتكاران و كودكان برای ورود به خلوتگاه زن و شوهر بایستی اجازه بگیرند و در اوقات مخصوص همبستری و آمیزش، حق ندارند (بدون اجازه) به خلوتگاه آنان وارد شوند.[1]
« یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا لِیسْتَأْذِنكُمُ الَّذِینَ مَلَكَتْ أَیمَانُكُمْ وَالَّذِینَ لَمْ یبْلُغُوا الْحُلُمَ مِنكُمْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ مِن قَبْلِ صَلَاةِ الْفَجْرِ وَحِینَ تَضَعُونَ ثِیابَكُم مِّنَ الظَّهِیرَةِ وَمِن بَعْدِ صَلَاةِ الْعِشَاء ثَلَاثُ عَوْرَاتٍ لَّكُمْ... » [2]
ای كسانی كه ایمان آوردهاید! آنان كه مالكشان هستید و آنان كه از شما به بلوغ نرسیدهاند باید [شبانهروز] سه بار از شما [برای ورود] اذن بگیرند: پیش از نماز صبح و آنگاه كه در نیمروز لباسهای خود را كنار میگذارید و بعد از نماز عشاء. [اینها] سه وقت خلوت شماست.
در احادیث اسلامی نیز به مسأله خلوت در هنگام آمیزش بسیار تأكید شده است. چنانكه حتی از آمیزش در برابر كودك خردسال نهی شده است.[3]
پرندگان نیز هركدام صفاتی دارند شایست و ناشایست، در آمیزش نیز آدابی دارند كه در این میان، كلاغ در مخفیكاری نمونه است. چنانكه رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرموده است:
تَعَلَّمُوا مِنَ الْغُرَابِ خِصَالًا ثَلَاثاً اسْتِتَارَهُ بِالسِّفَادِ وَ بُكُورَهُ فِی طَلَبِ الرِّزْقِ وَ حَذَرَهُ .[4]
سه خصلت [نیکو] را از کلاغ بیاموزید: آمیزش مخفیانه و ... .
و در مقابل، هركسی كه در معابر عمومی و در معرض دیدِ مردم اقدام به رابطة جنسی با همسرش نماید مورد لعنت و دور باد از رحمت خدا و فرشتگان و همة مردم میباشد. «فَمَنْ فَعَلَ ذَلِكَ فَعَلَیهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَ الْمَلَائِكَةِ وَ النَّاسِ أَجْمَعِینَ».[5]
افزون براین، مكان آمیزش (به ویژه برای انعقاد نطفه و تولید نسل) بهتر است حتی المقدور دلپذیر باشد و از مكانهای نامناسب (مكروه و حرام) نیز پرهیز شود كه بعد از این خواهد آمد. چه اینكه بحث «مكانهای مناسبِ آمیزش برای انعقاد نطفه و تولید نسل» با مبحث «مكانهای نامناسب آمیزش» تكمیل میشود.
نکتهای در ارتباط با مكان همبستری[6]
قرآن كریم در تشبیهی لطیف و دقیق، زنان را به منزلة كشتزاری متحرّك فرض كرده و آنگاه به مردان سفارش نموده: هرگاه و در هر مكان و به هرگونه خواستید [برای بذرافشانی و تولید نسل] به كشتزار خود درآیید. « نِسَآؤُكُمْ حَرْثٌ لَّكُمْ فَأْتُواْ حَرْثَكُمْ أَنَّى[7] شِئْتُمْ ... » [8]
از این بیان قرآن كریم میشود استفاده کرد كه مراد از ورود به كشتزار «در هر زمان و هر مكان» زمانها و مكانهای مناسبِ كشت است نه همة زمانها و مكانها. زیرا همگی میدانیم كشت و كار در هر زمان و مكان، مناسب نمیباشد و هریك از زمانها و مكانهای مناسبِ كشت نیز نتیجة خاص خودش را دارد. مثل كشت و كار در فصول پاییز، زمستان، بهار، تابستان و در مناطق گرمسیر، سردسیر، معتدل، روبه آفتاب، شیبدار، صاف، دشت و ... .
از همین رو در منابع دینی به برخی از مکانها و نتایج حاصل از آنها اشاره شده است.
[1]. وسائل الشیعة، ج20، ص218، باب121، ح3.
[2]. نور (24) آیه58.
[3] . وسائل الشیعة، ج20، ص132، باب67، ح1 و7.
[4]. وسائل الشیعة، ج20، ص133، ح6. سه خصلت [نیکو] را از کلاغ بیاموزید: آمیزش مخفیانه و صبحگاهان به دنبال روزی رفتن و احتیاط در برابر دشمن.
[5]. وسائل الشیعة، ج20، ص138، ح3. «نَهَى رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) أَنْ یجَامِعَ الرَّجُلُ أَهْلَهُ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِ وَ عَلَى ظَهْرِ طَرِیقٍ عَامِرٍ فَمَنْ فَعَلَ ذَلِكَ فَعَلَیهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَ الْمَلَائِكَةِ وَ...».
[6] . اگر كسی قصدش از عمل آمیزش، تنها بهرهمندی از لذت جنسی و حفظ عفت و پاكدامنی باشد و به طریقی -همانند عزل- از انعقاد نطفه و تولید نسل پیشگیری كند دیگر برایش محدودیت مكانی وجود ندارد (به استثنای مكانهای حرام مثل مسجد). رسول خدا (صلی الله علیه و آله) میفرماید: یكی از حقوق و وظایفی كه زن در برابر مرد دارد این است كه از رابطة جنسی با شوهرش امتناع نورزد اگرچه بر شتر سوار باشد. «... و لا تمنعه نفسها و إن كانت علی ظهر قتب...». البته دربارة این حدیث دو احتمال وجود دارد یكی آنكه زن اگرچه در آستانه مسافرت باشد بایستی به درخواست شوهرش پاسخ مثبت بدهد و موقتاً از سفر خودداری ورزد؛ و احتمال دیگر این است كه در همان حال و در وسیلة نقلیه نیز امتناع نورزد كه در اینصورت بیشك رعایت خلوت و پنهانكاری و بهدور از چشم و نظر دیگران، ضروری است. گرچه احتمال اوّل، قویتر به نظر میرسد.
[7]. أنّی هم ظرف زمان است و هم ظرف مکان، و هم به معنای کیفیت و چگونگی میباشد و با توجه به اینکه استعمال لفظ در اکثر از یک معنا (در نزد برخی از علماء) جایز است همه موارد یاد شده را میتواند در بربگیرد. چنانکه برخی از روایات در ذیل آیه هم، به موارد اینچنینی اشاره کردهاند.
[8]. بقره (2) آیه223.
تهیه و تنظیم : کانون فرهنگی تبلیغی امین
حق نشر محفوظ / با ذکر منبع بلامانع
ب) زمانهای حرامِ آمیزش(چه برای تولید نسل و چه برای ارضای غریزه)
ایامی كه آمیزش در آن به طور مطلق حرام است عبارتند از:
ب-1- ایام عادت ماهانه
ب-2- پس از زایمان
ب-3- ایام روزهداری
ب-4- ایام اعتكاف ...
زمانهای نامناسب آمیزش
در بحث پیش اشاره شد كه عامل زمان در همة رفتارها و روابط انسان تأثیرگذار است و از جمله در روابط جنسی؛ و نیز اشاره شد كه رابطة جنسی در همة زمانها نتیجة یكسان ندارد و اینكه در چه زمانهایی آمیزش مناسب و سودمند نیست مطلبی است كه هنوز علم بشر به همة ابعاد آن دست نیافته، لیكن در متون دینی به آنها اشاره شده است كه در دو محور كلی ارائه میگردد:
الف) زمانهای مكروه آمیزش (برای انعقاد نطفه و تولید نسل)
ب) زمانهای حرامِ آمیزش (چه برای تولید نسل و چه برای ارضای غریزه)
ما در جهانی به سر میبریم كه بسیاری از عوامل بر روی ما اثر دارد؛ زیرا ما جزئی از این جهان هستیم و در این مجموعة بسیار وسیع و دارای روابط بسیار پیچیده و غالباً ناشناخته زندگی میكنیم كه یكی از این روابط، عامل زمان میباشد كه تأثیر آن بر جسم و روان انسان غیرقابل انكار است به طوری كه تحقیقات دانشمندان حكایت از این واقعیت دارد و به همین جهت دانشی به نام «كرونوبیولوژی» به وجود آمده است كه هنوز در مراحل نخستین سیر میكند. به عنوان نمونه ...
4- مكروهات آمیزش
الف) سخنگفتن به هنگام آمیزش
ب) نگریستن به شرمگاه
پ) تصویر نامحرمی را در ذهن داشتن
ت) نداشتن طهارت
الف) سخنگفتن به هنگام آمیزش
پیش از این بیان شد كه قبل از آمیزش برای آمادهسازی، شایسته است میان زن و شوهر سخنان پرجاذبه و عاشقانه ردّ و بدل گردد لیكن بههنگام آمیزش سخنگفتن نیكو نمیباشد. چنانكه رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرموده است:
3- مستحبات آمیزش
الف) وضوگرفتن
براساس روایات اسلامی، مستحب است انسان مسلمان پیوسته وضو داشته باشد.[1] و به هر كاری با طهارت روی آورد.[2]
البته همواره وضوداشتن ممكن است برای برخی از افراد دشوار باشد لیكن ...
2- محل آمیزش
بنابر آنچه در بحث قبلی بیان گشت. پس از آمادهسازی جنسی، نوبت به ارگاسم و اوج لذت و انزال منی میرسد كه در این صورت اگر زن و شوهر خواسته باشند دخول صورت پذیرد بایستی از محل پیدایش نسل باشد نه از محل دیگر. چنانكه قرآن كریم در آیة شریفة223 بقره، زنان را تشبیه به مزرعه و كشتزار نموده و به طور ضمنی محل آمیزش و بذرپاشی را هم مشخص كرده است:
دین مبین اسلام برای همة مسائل ریز و درشت زندگی، برنامه و دستورالعمل تعیین كرده است؛ از موی سرگرفته تا ناخن پا؛ و از گهواره تا گور (و بلكه از پیش از تولد گرفته تا پس از مرگ)؛ و در همة مسائل فردی، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، نظامی و ... ؛ چراكه اسلام، دینی كامل و جامع است و اگر برخی از این دستورات را نداشت، جامعیت خود را از دست میداد و نیازمند دستورالعملهای افراطی یا تفریطی مكتبها و یافته ها و بافته ها و اندیشههای ناقص بشری میگشت و در نتیجه مؤمنان ناچار میشدند هر روز از چالهای به درآیند و در چاهی دیگر گرفتار گردند. چنانكه حال و روزِ افراد دورمانده از دستورات اسلامی گویای این واقعیت است...