آداب زفاف و نقش آن در پيشگيرِی از سردمزاجی جنسی
متأسفانه تفكر جاهلی «گربه را دمِ حجله كشتن» و زهرِ چشم از زن گرفتن - كه نشانة بیفرهنگی است - گاه سبب میشود تا زن در اثر رفتار وحشیانة شوهرش، سلامتی خود را بهطور موقت و یا برای همیشه از دست بدهد و تا آخر عمر با رنج و بیماری و دارو و درمان بهسر كند و چه بسا عقیم شود و از موهبت فرزند نیز محروم گردد.
این دسته از زنان اغلب به خاطر ترس از مرد -كه موجودی پرخاشگر و لذتجو است– ممكن است تا آخر عمر از روابط جنسی لذت نبرند و به سردمزاجی مزمن گرفتار آیند.
شاید به همین جهات است كه در روایات اسلامی، آداب فراوانی برای شب زفاف و عروس به خانه بردن، بیان شده است تا هم با تفكر جاهلی «گربه را دم حجلهكشتن» مبارزه كند و هم رفتار لذتجویانه و احیاناً پرخاشگرانه مرد را تعدیل نماید.
آدابی همانند: «كفش از پای عروس بیرونآوردن»، «نمازگزاردن»، «دست در گیسوانش بردن و دعاكردن» كه توضیح مختصر آنها تقدیم میگردد.
كفش از پای عروس بیرونآوردن
رسول گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله) میفرماید:
هرگاه عروس را به خانه آوردی هنگامی كه نشست [با فروتنی و محبت] كفشهایش را بیرون آور و پاهایش را بشوی و از درِ خانه تا انتهای خانهات آب بپاش؛[1] زیرا اگر چنین كنی خداوند هفتاد هزار نوع تنگدستی را از خانهات بیرون برد و [به جای آن] هفتاد هزار نوع بركت (و غنا) وارد سازد و هفتاد رحمت فرود آورد كه بر فراز سر عروس بگردد تا بركتش [سایه افكند و] به هر گوشة خانهات برسد و تا مادامی كه عروس در آن خانه است از دیوانگی و جُذام و بَرص ایمن باشد.[2]
نمازگزاردن
در روایتی از امام صادق (علیه السلام) آمده است:
چون زفاف نزدیك گشت، شایسته است به همسرت بگویی دو ركعت نماز بخواند و چون بر تو وارد شود با وضو باشد؛ تو نیز همانگونه نماز بخوانی و خدا را سپاس بگویی و بر پیامبر و آل او درود فرستی و بگویی: خداوندا مهربانی و دوستی و محبت او را روزیم گردان و بدان خشنودم نما و به بهترین صورت و آسانترین وجه، میان ما پیوند و اُلفت برقرار فرما؛ زیرا تو [ارتباط جنسی مشروع و] حلال را دوست داری و حرام را ناپسند میشماری.[3]
دست در گیسوان عروس بردن و دعاكردن
در روایتی از امام صادق (علیه السلام) آمده است:
هرگاه همسرت به خانهات آمد [به هنگام زفاف] دست در گیسوان جلو سرش نما، و رو به قبلهاش گردان و بگو: خداوندا امانتت را گرفتم و با گفتة تو [و خواندن صیغة عقد] شرمگاه او را به خود حلال كردم؛ اگر از او فرزندی برایم تقدیر نمودی او را مبارك و سالم بدار و شیطان را در او سهیم مساز و از او بیبهرهاش گردان.[4]
رعایت برخی از نكات دیگر
افزون بر مطالب یادشده در مباحث پیشین، رعایت چند نكتة دیگر نیز برای پیشگیری از ناتوانی و سردمزاجی ضروری است كه در آغاز، عناوین آنها بیان میشود و سپس توضیح مختصر آنها تقدیم خوانندگان محترم میگردد:
أ) پذیرفتن هویت جنسی
ب) پوشش مناسب
ج) تغذیه مناسب
د) تنوع در شیوهها
ﻫ) درمان برخی از بیماریها
أ) پذیرفتن هویت جنسی
هر انسانی باید بداند كه خداوندِ دانا، حكیم و مهربان او را به صورت زن یا مرد آفریده است. چنانكه قرآن كریم میفرماید:
« وَأَنَّهُ خَلَقَ الزَّوْجَینِ الذَّكَرَ وَالْأُنثَى » [5]
و اوست كه دو صنف مذكر و مؤنث را میآفریند.
بیشك در آفرینش خداوندِ حكیم هیچ عیب و ایراد و كاستی وجود ندارد. بنابراین هر انسانی لازم است به مرد یا زنبودن خود ببالد و با افتخار درصدد ایفای نقش خود برآید.
متأسفانه برخی از زنان سعی میكنند حالات مردانه از خود نشان دهند و نقش مردان را در گفتار و رفتار تقلید كنند كه این نشان از نپذیرفتن هویت جنسی است و زندگی زناشویی را با چالش روبهرو میسازد.
البته مردانی هم كه از مرد بودن خود خوشنود نیستند و ویژگیهای زنانه را در خود میپرورند نیز در زندگی زناشویی با مشكل روبهرو میشوند.
به عنوان مثال، رویشِ مو بر صورتِ مردان، نشانة مردانگی است. چنانكه امام صادق (علیه السلام) میفرماید:
اگر بر صورت مرد مو نمیرویید همواره به شكل زنان و كودكان میماند، در نتیجه نه شكوه داشت و نه وقار ... از آنجا كه خداوند حكیم و والامرتبه، مرد را سرپرست و مراقبِ زن قرار داده و زن را پیرو و جفت او گردانیده، به مرد ریش داد تا بر عزت و جلالت و هیبت او افزوده گردد و به زن نداد تا زیبایی صورت، شادابی، طراوت و ظرافت او كه برای خوشی و همبستری آنان مناسبتر است، نگاه داشته شود.[6]
بنابراین برخی از مردان كه صورت خود را میتراشند گویا جنسیت خود را به طور كامل نپذیرفتهاند و این عدم پذیرش جنسیت، ممكن است در روابط جنسی اثر منفی بگذارد.
جالب است بدانیم كه در كشور كانادا، موی صورت نشانة قدرت و مردانگی شناخته میشود و تراشیدن صورت در برخی فرهنگها به عنوان تنبیه اعمال میگردد.[7]
این مسأله دربارة لباس مردانه و زنانه هم صادق است؛ اینكه از دیدگاه اسلام هیچیك از زن و مرد حق ندارند لباس جنسِ مخالف را بپوشند نیز میتواند تأییدی بر پذیرش هویت جنسی و نقش هر جنس باشد.[8] همین مسئله در رابطه با برخی از شغلها و کارها و برخی از ورزشها نیز صادق است؛ یعنی ماهیت برخی از شغلها و ورزشها، مردانه و یا زنانه است و اگر کسی مناسب با جنسیت خودش، شغل و ورزش مناسبی را انتخاب کند هویت جنسی خودش را تقویت کرده و در ایفای نقش جنسیت خویش موفقتر خواهد بود.
آری نگرش مثبت به رفتار جنسی زنانه یا مردانه میتواند زمینة رشد دیگرِ موارد شخصیتی را فراهم سازد در غیر اینصورت چنین فردی از دیدگاه متخصّصان، مبتلا به اختلالِ در هویت جنسی است و كسی هم كه مبتلا به اختلال در هویت جنسی باشد ممكن است در روابط زناشویی به ناتوانی یا سردمزاجی گرفتار آید!
بنابراین بعد از پذیرفتن هویت جنسی، لازم است هریك از زن و مرد به نقشهای جنسی خود آگاه شوند و درصدد ایفای آن برآیند؛ چه اینكه تفاوتهایی میان نقشهای جنسی زن و مرد وجود دارد و همین تفاوتها است كه روابط جنسی را لذتبخش میسازد و رضایت جنسی هردو را در پی میآورد.
اینكه برخی میگویند: «تمام توانم را برای ارضای همسرم به كار گرفتم و هرچه خواست كردم اما رابطه به سمت تكراریشدن و میكانیكی شدن رفت» یعنی همسرش همواره گفته و او همكاری كرده! این یعنی تحمیل از سوی همسر، كه این نوع تحمیل خوشایند نیست، بلكه زن و شوهر بایستی رفتارهای جنسی خوشایند یکدیگر را با زیركی شناسایی كنند –و البته گهگاهی از هم بپرسند- و درصدد انجام آن برآیند نه اینكه همواره یکی بگوید فلان كار را بكن و او هم انجام بدهد! متأسفانه یكی از دلایلی كه برخی از مردان با وجود همسر، به خودارضایی روی میآورند همین مورد میباشد، یعنی زن نتوانسته مرد را به "رضایت جنسی" برساند گرچه انزال صورت پذیرفته باشد. چراکه انزال منی و رضایت جنسی همیشه ملازم هم نیستند.
توضیح مطلب اینكه گاهی ممكن است رضایت جنسی همراه با انزال باشد كه بسیار مطلوب است و گاهی رضایت جنسی بدون انزال به وقوع بپیوندد كه این هم خوب است. لیكن گاهی اوقات ممكن است انزال صورت بپذیرد بدون هیچ رضایتی، كه این مطلوب نمیباشد و آثار مثبت عملیات زناشویی را در پیندارد و چه بسا به تنفر و كدورت بیانجامد.
بنابراین آنچه در عملیات زناشویی مهم است رضایت جنسی است كه گاهی همراه با انزال است و گاهی هم بدون انزال.
ب) پوشش مناسب
مسأله چگونگی پوشش و رنگ و مُدل آن، كه در روابط جنسی همسران بسیار تأثیرگذار است (با توجه به موضوع مورد بحث) در دو محور قابل بررسی میباشد:
1- پوشش در محیط خانه و خانواده
2- پوشش در اتاق خلوت و استراحت
1- پوشش در محیط خانه و خانواده
پوشش همسران در محیط خانه و خانواده، بهتر است از هر نظر آراسته، تمیز و در عین حال ساده و بدون تحریك باشد؛ چراكه اگر تحریكات پوششی در محیط خانه پیوسته وجود داشته باشد اندكاندك عادی میشود و تحریكانگیزی خود را از دست میدهد و حرارت و جذابیتی برای اتاق خلوت باقی نمیماند و در نتیجه زن و شوهر را از ارضای كامل غریزة جنسی و پیامدهای مثبت آن محروم میگرداند.
البته عوارض این مسأله ممكن است در اوایل ازدواج خیلی جلوه نكند، لیكن در درازمدت بسیار مهم میباشد؛ زیرا این مسأله همانند پاسخ به غریزة گرسنگی است، فرض كنید اگر كسی در طول شبانهروز همواره در اطراف خود انواع غذاهای لذیذ و آماده در دسترس داشته باشد و هرگاه اندكی احساس گرسنگی كرد مقداری از آنها را بخورد، زمانی سپری نمیشود كه غذاخوردن دیگر برایش لذّتی ندارد و چه بسا دلزدگی ایجاد كند و حتی ممكن است به سوء تغذیه و ضعف جسمی نیز گرفتار آید! زیرا در هیچ وعده، غذایی كامل نخورده است و حال آنكه اگر همین فرد، مدّتی دسترسی به غذا نداشته باشد و بسیار گرسنه شود آنگاه غذاخوردن برایش بسیار لذتبخش خواهد بود و هم به طور كامل سیر میشود و نیرو میگیرد.
بنابراین لازم است همسران در محیط خانه و خانواده به نحوة پوشش خود توجه داشته باشند به ویژه كه پوشش محرّك، برای تربیت جنسی فرزندان بسیار زیانبار است كه در کتاب «خانواده و مراقبتهای جنسی فرزندان» به آن اشاره شده است.[9]
البته این بدان معنا نیست كه زن و شوهر لباسهای كهنه و مندرس و نفرتانگیز بپوشند، بلكه لازم است همواره پاكیزه و آراسته بوده و حتی به مانند بوی خوشِ غذا كه برای برانگیختن اشتهاء مفید است برای همدیگر جذابیت داشته باشند.[10] لیكن از پوششی كه مناسبِ اتاق خلوت است خودداری كنند. چه اینكه به قول شاعر:
هرچه كه تحصیل وی آسان بود قدرش كم و قیمتش ارزان بود
اگر معشوق گاه در پرده و گاه بیپرده باشد، شور و عشق و نشاطِ عاشق را تا آخر عمر زنده و سرافراز و بالنده نگه میدارد. معشوقِ همیشه حاضر، پس از مدتی كوتاه، عاشق را سیر و دلزده، بلكه متنفّر و عشقمرده میكند. این مسأله به اندازهای مهم است كه زن حتی در خلوت زناشویی نیز نباید خود را بدون هیچ مقاومتی تسلیم كند، بلكه شایسته است اندكی مقاومت ورزد و آن را به صورت ناز و عشوه جلوهگر سازد؛ زیرا مقاومت اینچنینی، برای شوهر غالباً مطلوب و لذتبخش است.
2- پوشش در اتاقِ خلوت و استراحت
هر اندازه كه پوشش كامل در برابر دیگران مطلوب است به همان اندازه پوششِ جذّاب و محرّك نیز در اتاق خلوت شایستهتر میباشد.
اگر زن و شوهر در اتاق خلوتِ خود، به جذّابیت در جنس و مُدل و رنگِ لباس[11] اهمیت بدهند به همان اندازه نیز لذت میبرند و بیشتر احساس رضایت میكنند و در نتیجه از تحریكات بیرون از خانه محفوظتر میمانند.
پیامبر گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله) در این باره فرموده است:
یَجِبُ عَلَی الرَّجُلِ لِأِمرَأَتِهِ ما یَجِبُ لَهُ عَلَیها أَن یَّتَزَیَّنَ لَها کَما تَتَزَیَّنَ فِی غَیرِ مَأثَمٍ.[12]
آنچه بر زن واجب است، از زینت دادن خود برای شوهرش، بر مرد نیز واجب است که خود را برای همسرش تا حدی که حرام نیست، زینت دهد.
ج) تغذیة مناسب
پیش از این یادآورد شدیم كه فراهمآوردن تغذیة سالم و پاكیزه، یكی از وظایف همسران است كه در ایجاد محبت نقش فراوان دارد. اینك نیز بحثِ «تغذیة مناسب» را كه در واقع بهعنوان تكملة آن بحث به شمار میآید به طور ویژه پی میگیریم؛ زیرا همانگونه كه اشاره شد یكی از علل انحرافات جنسی متأهلها، ناتوانی و سردمزاجی یكی از همسران میباشد كه ممكن است زمینة فساد جنسی دیگری را فراهم آورد كه برای درمان آن، مهارتهای گوناگون بیان شد که یكی دیگر از این مهارتها، مصرفِ غذاهای نیروبخشِ غریزة جنسی است[13] تا زن و شوهر را از روابط جنسی مطلوب و لذتبخش، بهرهمند نماید و بستر انحرافات بیرون از زندگی زناشویی را برچیند.
این مطلب به اندازهای اهمیت دارد كه حتی در منابع اسلامی نیز به آن اشاره شده است. از جمله اینكه یكی از یاران امام صادق (علیه السلام) میگوید به حضرت گفتم: فدایت شوم! من كنیز میخرم. دوست دارم چیزی به من تعلیم فرمایی كه بر [آمیزش با] آنها توانایی یابم. حضرت فرمود:
پیاز را ریز كرده، در روغن زیتون سرخ كن، تخم مرغی هم در سینیای بشكن و قدری نمك بر آن بپاش، آنگاه این تخم مرغ را روی پیاز و روغن بریز و اندكی بجوشان و سپس از آن بخور. وی میگوید: این كار را انجام دادم و از آن پس، هرگاه قصد آمیزش با آن كنیزان میكردم، برآن توانایی داشتم.[14]
امام كاظم (علیه السلام) نیز میفرماید:
مَنْ أكَلَ البَیضَ وَ البَصَلَ و الزَّیتَ، زادَ فی جِماعِه، وَ مَن أكَلَ اللَّحمَ بِالبَیضِ، كَبُرَ عَظْمُ وَلَدِه.[15]
هركس تخم مرغ و پیاز و روغن [زیتون] بخورد، بر توان جنسی او افزوده شود و هركس گوشت و تخم مرغ بخورد، استخوان فرزندش درشت گردد.
امام صادق (علیه السلام) نیز میفرماید:
الجَزَرُ أمانٌ مِنَ القولَنجِ، و البَواسیرِ، وَ یعینُ عَلَی الجِماعِ.[16]
زردک،[17] مایة ایمنی از قولنج و بواسیر است و به آمیزش كمك میكند.
و درحدیثی دیگر میفرماید:
اَكلُ الجَزَرِ یسَخِّنُ الكُلیتَینِ ؛ وَ یقِیمُ الذَّكَرَ.[18]
خوردن زردک، كلیهها را گرم و آلت را راست میكند.
داودبن فرقد میگوید: از امام كاظم (علیه السلام) شنیدم كه میفرمود:
خوردن زردک كلیهها را گرم میكند و آلت را راست میگرداند. به ایشان گفتم: فدایت شوم! در حالی كه دندان ندارم، چگونه آن را بخورم؟ به من فرمود: به كنیزِ خود بگو آن را برایت آبپز كند، سپس آن را بخور.[19]
رسول خدا (صلی الله علیه و آله) میفرماید:
كُلُوا التّینَ الرَّطبَ وَ الْیابِسَ؛ فإنّه یزیدُ فِی الجِماعِ وَ یقطَعُ البَواسیرَ، وَ ینفَعُ مِنَ النِّقرِسِ وَ الإبرِدَةِ .[20]
انجیر - تازه و خشك - بخورید، چراكه بر قدرت همبستری میافزاید؛ بواسیر را ریشهكن میكند و برای درمان نِقرِس و سردی مزاج سودمند است.
و نیز از حضرت روایت شده است كه خوردن گوشت با تخم مرغ، بر توان جنسی میافزاید. (گوشت چرخكرده با تخم مرغ كه به آن كوكوی گوشت یا كتلت نیز گفته میشود و همچنین است كباب كوبیده كه به آن تخم مرغ افزوده شده باشد. «اللّحمُ بِالبَیضِ یزیدُ فی الباءةِ».[21]
ناگفته نماند كه زیادخوردن تخم مرغ بیماری میآورد. چنانكه امام رضا (علیه السلام) میفرماید:
كَثرَةُ اكلِ البَیضِ وَ اِدمانُهُ یورِثُ الطُّحالَ و رِیاحاً رَأسِ المِعدَةِ وَ الإمتِلاءُ مِنَ البَیضِ المَسلُوقِ یورِثُ الرَّبْوَ وَ الاِبْتِهارَ .[22]
مصرف زیاد تخم مرغ و معتادشدن به آن، بیماری سِپُرز میآورد و ایجاد كنندة بادهایی در سرِ معده است، و زیاد خوردن تخم مرغ آبپز، سبب نفستنگی و نَفَس بریدگی میشود.
ابن سینا معتقد است:
نباید در استعمال داروها و غذاهای گرمكنندة بدن زیادهروی و افراط كنند كه به خشكیدن بدن بیانجامد.[23]
امام صادق (علیه السلام) میفرماید:
إنّ نبیأ مِنَ الأَنبیاءِ شَكا إلَی اللهِ عزوجل الضَّعْفَ وَ قِلَّةَ الجِماعِ، فَاَمَرَهُ بِأكلِ الهَریسَةِ.[24]
یكی از پیامبران، از ضعف و كمی توان آمیزش به درگاه خداوند عزوجل اظهار ناراحتی كرد. خداوند او را به خوردن حلیم، فرمان داد.
و نیز میفرماید:
شُربُ السَّویقِ بِالزَّیتِ ینبِتُ اللَّحمَ وَ یشُدُّ العَظمَ وَ یرِقُّ البَشَرَةَ وَ یزیدُ فِی الباه .[25]
خوردن سَویق[26] با روغن زیتون،[27] گوشت میرویاند، استخوان را استحكام میبخشد، پوست را نازك میكند و بر توانِ جنسی میافزاید.
رسول گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله) دربارة خوردن خربزه میفرماید:
علیكم بالبطِّیخِ؛ فإنَّ فیه عَشرَ خِصالٍ: هُوَ طَعامٌ و شرابٌ و أشنانٌ وَ رَیحانٌ و یغسِلُ المَثانَةَ و یغسِلُ البَطْنَ وَ یكثِرُ ماءَ الظَّهرِ و یزیدُ فی الجِماعِ وَ یقطَعُ البرودَةَ وَ ینَقِّی البَشَرَةَ .[28]
بر شما باد خربزه؛ چراكه در آن، ده ویژگی است: خوردنی است، آشامیدنی است، شستشو دهنده است؛ خوشبو كننده است؛ مثانه را میشوید؛ شكم را میشوید؛ آب كمر را فراوان میسازد؛ بر نیروی آمیزش میافزاید؛ سردی [مزاج] را از میان بر میدارد؛ و پوست را تمیز میكند.
لازم به یادآوری است كه بنا بر برخی از روایات، رسول خدا (صلی الله علیه و آله) خربزه را همراه با خرما تناول میكردند. «كان رسول الله (صلی الله علیه و آله) یأكُلُ البِطّیخَ بِالتَّمر».[29]
و همچنین از خوردن خربزه در بامداد به عنوان ناشتا باید پرهیز شود چراكه به فرموده امام رضا (علیه السلام) فلج و از كارافتادگی برخی از اعضای بدن را در پی میآورد که پناه میبریم به خدا از آن. «البطیخُ علی الرِّیقِ یورثُ الفالِجَ نَعوذُ بِاللهِ مِنه».[30]
رسول خدا (صلی الله علیه و آله) دربارة خواص خرمای بَرْنی[31] میفرماید:
هَذا جبرئیلُ یخْبِرُنِی أنَّ فی تَمرَتِكُم هذِهِ تِسعَ خِصالٍ: تُخَبِّلُ الشَّیطانَ و تُقَوِّی الظَّهَر وَ تَزیدُ فِی المُجامَعَةِ وَ تَزیدُ فِی السَّمعِ و البَصَرِ وَ تُقَرِّبُ مِنَ الله وَ تُباعِدُ مِنَ الشَّیطانِ وَ تَهضِمُ الطَّعامَ وَ تَذهَبُ بِالدّاءِ وَ تُطَیبُ النَّكهَةَ.[32]
این، جبرئیل است كه به من خبر میدهد كه در این خرمای شما، نُه ویژگی است: شیطان را سرگشته میكند، پشت را قوی میسازد، بر توانِ آمیزش میافزاید، قدرت شنوایی و بینایی را زیاد مینماید، آدمی را به خدا نزدیك میكند و از شیطان دور میسازد و غذا را هضم میكند و درد را میبَرد و دهان را خوشبو میكند.
امام كاظم (علیه السلام) دربارة نوشیدن شیر و عسل میفرماید:
مَن تَغَیرَ عَلَیهِ ماءُ الظَّهرِ، ینْفَعُ لَهُ اللَّبَنُ الحَلیبُ و العَسَلَ.[33]
هركس كه آب كمرش دگرگون شود، شیر تازه همراه با عسل برایش سودمند است.
امام صادق (علیه السلام) میفرماید:
وَ السَّعْتَرُ وَ المِلْحُ یطرُدانِ الرِّیاحَ مِنَ الفُؤادِ وَ یفْتَحانِالسُّدَدَ وَ یحْرِقانِ البَلْغَمَ وَ یدِرّانِ الماء وَ یطَیبانِ النّكهَةَ وَ یلَینانِ المِعْدَةَ وَ یذهِبانِ الرِّیاحَ الخَبیثَةَ مِنَ الغَمِ وَ یصَلِّبانِ الذَّكَرَ.[34]
آویشن و نمك [چون در برهم قرار گیرند] بادها را از دل برون میرانند، انسدادها را میگشایند، بلغم را میسوزانند آب (منی) را زیاد میگردانند، بوی دهان را خوش میسازند، معده را نرمی میدهند، بوهای بد را از دهان میبرند و آلت را سفت میكنند.
امیرمؤمنان (علیه السلام) میفرماید:
اَكْلُ السَّفَرْ جَلِ یزیدُ فی قُوَّةِ الرَّجُلِ وَ یذهَبُ بِضَعفُهِ .[35]
خوردنِ به، بر نیروی مرد میافزاید و سستی او را میبرد.
در حدیثی آمده است كه امام صادق (علیه السلام) از پیاز یاد كرد و فرمود:
ذَكَرَ ابو عبدالله (علیه السلام) البَصَلَ، فقالَ یطَیبُ النَّكهَةَ وَ یذهَبُ بِالبَلْغَمِ وَ یزیدُ فِی الجماعِ.[36]
بوی دهان را خوش میسازد، بلغم را میبرد و توان آمیزش را میافزاید.
در احادیث اسلامی علاوه بر خوراكیها، از استعمال بوی خوش، زیاد شانهزدن، سُرمهكشیدن و نوره مالیدن نیز به عنوان تقویت كنندههای قوای جنسی یاد شده است. چنانكه به فرمودة رسول خدا (صلی الله علیه و آله) :
إنَّ الرِّیحَ الطّیبَةَ تَشُدُّ القَلبَ، وَ تَزیدُ فِی الجِماعِ.[37]
استعمال بوی خوش قلب را استواری میبخشد و بر توان آمیزش میافزاید.
زیاد شانهزدن موها نیز به فرمودة حضرت : وبا را از میان میبَرَد، روزی میآورد و بر توان آمیزش میافزاید. «كَثرَةُ تَسریحِ الرَّأسِ تَذهَبُ بالوَباء، و تَجلِبُ الرِّزقَ و تَزیدُ فِی الجماعِ».[38]
و به فرموده امام صادق (علیه السلام): سُرمهكشیدن نیز برای تقویت قوای جنسی مؤثر میباشد.«الكُحلُ یزیدُ فِی المُباضَعَةِ»[39]
نوره مالیدن و زدودن موهای زائد بدن نیز بهفرمودة امام كاظم (علیه السلام) در این جهت مؤثر است. «شَعرُ الجَسَدِ إذا طالَ قَطَعَ ماءَ الصُّلبِ و أرخَی المَفاصِلَ وَ وَرَّثَ الضَّعفَ وَ السِّلَّ وَ إنَّ النّورَةَ تَزیدُ فی ماءِ الصُّلبِ وَ تُقَوِّی البَدَنَ وَ تَزیدُ فی شَحْمِ الكُلیتَینِ و تُسمِنُ البَدَنَ».[40]
ابن سینا نیز مالش روغنهای گرم و گرممزاج بر هر دو پاها را بسیار مؤثر میداند.[41]
یك ایراد و پاسخ آن
برخی ممكن است ایراد كنند به اینكه، برای خویشتنداری و كنترل غریزة جنسی، از سویی در درس چهارم درسنامه عفاف تاكید به كمخوراكی و پرهیز از غذاهای نیروزا و محركِ شهوت شده، و از سوی دیگر در این درس سفارش به مصرفِ غذاهای نیروبخش گردیده است! آیا این تناقض نیست؟! آیا وَجهِ جمعی میان این دو دستورالعمل به ظاهر مخالف وجود دارد؟!
پاسخ): آری دینِ اسلام، دینی است كامل و جامع و دارای دستورالعملهای فراوان، برای افراد گوناگون و در شرایط گوناگون؛ به طوری كه از هیچ چیز ریز و درشتی كه در هدایت و سعادت انسان نقش دارد فروگذار نكرده است. بنابراین دستورِ به كمخوراكی و پرهیز از غذاهای محرّكِ شهوت در درس چهارم درسنامه عفاف، بیشتر برای مجرّدهاست و یا برای آن دسته از افراد متأهلی كه هماكنون در شرایطی هستند كه امكان دسترسی به همسرانشان وجود ندارد.[42] و یا امكان ارضای غریزة جنسی از همسرانشان - در حال حاضر - میسر نمیباشد.[43] و یا متأهل هستند لیكن از نیروی جنسی فراوان برخوردارند به طوری كه همسرانشان، توانِ پاسخگویی به آنها را ندارند، پس برای آنكه به اعتدال برسند و از تحریكات خارج از زندگی زناشویی و روابط نامشروع، محفوظ بمانند بهتر است به دستورالعملهای درس چهارم عمل نمایند. لیكن سفارش به تغذیة مناسب در این فصل كه در راستای ایجاد محبت میان همسران و اشباع و ارضای غریزة جنسی است برای آن دسته از افراد متأهلی میباشد كه در معرض خُمود و تفریط و ناتوانی و سردمزاجی قرار دارند؛ پس به جهت آنكه از تفریط نجات یابند و به اعتدال و ارضای غریزة جنسی برسند و زمینههای انحرافات احتمالی همسرانِ خویش را برچینند، چنین دستورالعملی ارائه گشته كه در روایات اسلامی نیز به آن اشاره شده است. از جمله اینكه رسول خدا (صلی الله علیه و آله) به جهت آنكه نُه همسر داشتند، از ضعفِ خود به جبرئیل (علیه السلام) شكوه نمودند و جبرئیل (علیه السلام)، حضرت را به خوردن حلیم سفارش كردند. «شكوتُ الی جبرئیل كثرة الأزواج فأمرنی بِالهَریسَة».[44]
ملا محسن كاشانی(ره) دربارة این حدیث یادآور میشود از آنجا كه تحصین و پاكدامنی همسران پیامبر (صلی الله علیه و آله) بر پیامبر واجب بوده است به همین جهت حضرت تقاضای قوّت نمودند تا اسباب عفاف و پاكدامنی همسران خویش را فراهم آورند.[45]
نكتهای دربارة مصرف برخی از داروها و محرّكها
لازم به یادآوری است مصرف برخی از داروها سبب ناتوانی جنسی میشود كه اغلب با قطعِ مصرفِ دارو، توانایی جنسی برگردد. داروهایی همانند نیكوتین،[46] نووكائین و پروكایین و داروهای روانی، مثل ضدّ افسردگی و ضدّ پریشان روانی، و دیگرِ بیحسكنندههای موضعی.[47]
افزون بر این مصرف تمامی مواد محرّك از كافئین گرفته تا مشتقّاتِ این مواد در كولاها و یا شكلاتها نیز سبب كاهش تقاضای جنسی میشود.[48]
معتادین به مشروبات الكلی و مواد مخدر[49] هم ممكن است گرفتار ناتوانی جنسی گردند.[50]
د) تنوع در شیوهها
یكی دیگر از علل ناتوانی و یا سردمزاجی برخی از افراد، ممكن است به عدم تنوع در شیوة آمیزش برگردد؛ آقایی - در مقام مشاوره - از بسیار طولانیشدن عمل زناشویی و كُندی انزال و خستگی خود و همسرش اظهار ناراحتی میكرد و میگفت: در تمام مدّت هفده سال زندگی زناشویی، همواره به یك شیوه و از یك سمت مواجه شدهام و آیا شیوهای دیگر غیر از این، جایز است؟! چراكه در غیر اینصورت ناچارم به ازدواج موقت روی آورم!
به او گفتم: قرآن كریم در بیانی بسیار موجز و كوتاه، به تنوع در شیوة آمیزش اشاره كرده و آن را تأیید نموده است. آنجا كه میفرماید:
« نِسَآؤُكُمْ حَرْثٌ لَّكُمْ فَأْتُواْ حَرْثَكُمْ أَنَّى شِئْتُمْ... » [51]
همسران شما [به منزله] كشتزاری هستند برای [بذرافشانی] شما؛ پس به هر شیوه[52] كه خواستید به كشتزارتان وارد شوید.[53]
در روایتی آمده است كه امام رضا (علیه السلام) از فردی به نام «معمربن خلّاد» پرسیدند: نظر شما دربارة آمیزش با زنان از سَمت پشت چیست؟ گفتم: اهالی مدینه آن را بدون اشكال میدانند. حضرت فرمود: یهود میگفتند: اگر مرد از سَمتِ پشت در شرمگاه زن نزدیكی كند، فرزند او لوچ و كَژ چشم میشود؛ پس خداوند در ردّ قول یهود فرمود كه هرگونه خواستید آمیزش كنید، از روبهرو، یا از پشت؛ و البته مقصود آمیزش در دُبُر نمیباشد.[54]
دكتر پاكنژاد در اینباره میگوید:
در حال درازكش و خوابیده، هشت وضع ممكن است برای مرد و زن پیش آید و حالات و وضعیتهای فرعی دیگر؛ كه در هرحال به دستور قرآن « نِسَآؤُكُمْ حَرْثٌ لَّكُمْ فَأْتُواْ حَرْثَكُمْ أَنَّى شِئْتُمْ » همیشه باید آمیزش از طریق كشتزار و جایی كه محصول و تولید دارد، بوده باشد؛ امّا « أَنَّى شِئْتُمْ » به هر طریق كه شخص میل دارد. یعنی آمیزش باید از قُبُل (شرمگاه) باشد اما به دلخواه .[55]
البته در وضعیتی كه مرد در زیر و زن در بالا قرار گیرد، به عقیدة ابن سینا ممكن است مرد گرفتار به باد فتق گردد.[56]
آری از آنجا كه انسان موجودی تنوع طلب است شاید به همین جهت تنوع در چگونگی آمیزش نیز مورد تأیید قرآن كریم قرار گرفته و چه بسا این تنوع طلبی برای برخی از افراد به جهت پیشگیری از خُمود و ناتوانی و سردمزاجی، امری لازم و ضروری باشد.
ناگفته نماند كه هر نوع تنوعی نیز مطلوب نمیباشد بهعنوان نمونه در منابع دینی از آمیزش در حال ایستاده نهی شده است زیرا زیانهایی در پی دارد. چنانكه رسول خدا (صلی الله علیه و آله) میفرماید:
لاتجامع إمراأتَكَ مِن قیامٍ؛ فإنَّ ذلِكَ مِنْ فِعْلِ الحَمیرِ؛ فَإن قُضِی بَینَكُما وَلَدٌ كانَ بَوّالاً فِی الفِرأشِ كالحَمیرِ البَوّالَةِ فِی كلِّ مَكانٍ.[57]
ایستاده با همسرت آمیزش مكن، چرا كه این كار، كار خَران است؛ و اگر میانتان فرزندی تقدیر شود، ادراركننده در بستر باشد، چنانكه خَران در هر مكانی ادرار میكنند.
نكته دیگر اینكه در روایات اسلامی نگاه به بدنِ عریان همسر و حتی بوسیدن شرمگاه او جایز دانسته شده است؛[58] كه البته به نظر میرسد این دستورالعمل بیشتر برای كسی باشد كه اگر چنین نكند به اوج لذت و رضایت نمیرسد و در نتیجه ممكن است خود و یا همسرش به سردمزاجی و پیامدهای ناگوار آن، یعنی انحرافات جنسی گرفتار آید.
ﻫ) درمان برخی از بیماریهای خاص
برخی از كسانی كه مبتلا به بیماری دیابت و یا نارسایی مزمن تنفسی هستند و یا دچار سكتة قلبی شدهاند نیز ممكن است گرفتار ناتوانی جنسی گردند.[59] كه باید به درمان آن روی آورند.
و همچنین است بیماریهای عفونی، مسمومیتهای حاد یا مزمن، بیماری قند؛ و چاقی برای برخی.[60] در بیماریهای انگلی هم، تنها نقش كِرمهای قلابدار در ایجاد ناتوانی جنسی اهمیت دارد كه همراه با كمخونی، سردرد و بیاشتهایی میباشد.[61]
مبتلایان به بیماریهای روانی خود ارضایی و همجنسبازی نیز ممكن است سرانجام به ناتوانی جنسی در زندگی زناشویی گرفتار آیند.[62] كه راه چارة آنها توبه و دست كشیدن از این انحرافات و بیماریهاست.
[1]. در بهشت خانواده آمده است: «این عمل [پاشستن و آب ریختن] رمز و اشارهای است از طرف داماد كه قدم عروس را مبارك و میمون میشمارد و تمام خانه را در اختیار او میگذارد». (بهشت خانواده، ج2، ص113).
[2]. وسائل، ج20، ص249، ب147، ح1. «إذا دَخَلْتَ العروسَ بَیتَكَ فَاخْلَعْ خُفَّیها حینَ تَجلِسُ وَ اغْسِلْ رِجلَیها وَ صُبَّ الماءَ مِن بابِ دارِكَ إلی أقصی' دارِكَ فإنك إذا فَعَلْتَ ذلِكَ أخْرَجَ اللهُ مِنْ بَیتِكَ سَبعینَ ألفَ لَونٍ مِنْ البَرَكَةِ وَ أنزَلَ عَلَیهِ سبعین اَلْفَ رَحمَةً تَرَفْرَفَ عَلی رَأسِ العَروسِ حَتّی تَنالَ بَرَكَتُها كُلَّ زاوِیةٍ فِی بَیتِكَ وَ تَأمَنُ العَروسُ مِنَ الجنونِ وَ الجُذامِ وَ الْبَرَصِ أنْ یصیبَها ما دامَتْ فِی تِلكَ الدّارِ ...».
[3]. مكارم الاخلاق، ج1، ص398. «إذا قَرُبَ الزَّفافُ یستَحَبُّ أن تأمُرَها أن تصلّی رَكعتینِ [استحباباً] و تكونُ علی وضوءٍ إذا اُدخِلَتْ عَلیكَ و تُصَلّی أنتَ أیضاً مِثلَ ذلكَ و تَحمَدَ الله و تصلّی علی النبی و آله و تقول: اَللّهمَ ارْزُقنی اِلْفَهَا وَ وُدَّها و رِضاها بی وَ ارْضِنی بها وَاجْمَعْ بینَنَا بِأحسنِ اجتماعٍ وَ أَیسَرِ ائتِلافٍ فَإنّكَ تُحبُّ الحلالَ و تُكْرِهُ الحَرامَ».
[4]. مكارم الاخلاق، ج1، ص398. «إذا اُدخِلَتْ عَلَیكَ اَهْلُكَ فَخُذْ بِناصِیتِها وَ استَقْبِل بِها القبلَةَ وَ قُل: اَللّهمَّ بِامانَتِكَ اَخَذْتُها وَ بِكَلِماتِكَ اسْتَحْلَلْتُ فَرْجَها، فَإن قَضَیتَ لِی مِنْها وَلَداً فَاجْعَلْهُ مُبارَكاً سَوِیاً وَ لا تَجْعَل لِلشَّیطانِ فِیه شَركاً و لا نَصِیباً».
[5]. نجم (53) آیه45.
[6]. بحار، ج3، ص63.
[7]. قدس، ش3943 (17/6/80) ص16.
[8]. ر.ك: وسائل، ج5، ص25، ح2، ب13. «عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ عَنْ آبَائِهِ ع قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ص یزْجُرُ الرَّجُلَ أَنْ یتَشَبَّهَ بِالنِّسَاءِ وَ ینْهَى الْمَرْأَةَ أَنْ تَتَشَبَّهَ بِالرِّجَالِ فِی لِبَاسِهَا».
[9] . خانواده و مراقبتهای جنسی فرزندان، فرید محمدی مقدم، مشهد: انتشارات اعتقاد ما.
[10]. رجوع كنید به بحث «پاكیزگی و آراستگی».
[11]. دكتر پاكنژاد معتقد است رنگ زرد لیمویی پرُرنگ را كه قرآن كریم مسرتانگیز معرفی كرده است « صفراء فاقع لونها تسرّ الناظرین » این رنگ، مسرتِ جنسی نیز دارد (ازدواج مكتب انسانسازی، ج2، ص282) ولی در عین حال ایشان در كتاب «اولین دانشگاه و آخرین پیامبر ج5، ص173» میگوید: آنكه رنگ چشمش خرمایی است با آنكه آبی یا میشی یا سیاه است به تفاوت، آسمان را یا رنگها را مشاهده میكنند؛ زیرا زیادی ماده زردِ عضلانی كه ناحیه لكه زرد منطقه مركزی شبكیه چشم را احاطه میكند مستقیماً مربوط به رنگیبودن عنبیه میباشد. علت اختلاف دید در سنین گوناگون نیز به علت این است كه هر قدر انسان پیر شود كریستالین كمتر امكان عبور اشعه بنفش و آبی را میدهد».
نتیجه آنكه رنگهای مسرتبخش جنسی ممكن است برای افراد گوناگون، متفاوت باشد كه زن و شوهر با پرسوجو از یكدیگر میتوانند به رنگ مورد نظر آگاهی یابند.
[12] . تربیت جنسی از منظر قرآن و حدیث، ص52. به نقل از تذکرة الموضوعات، ص126.
[13]. ابن سینا معتقد است: «در تقویت نیروی جنسی مهمترین عامل، نوعِ غذا است [نه دارو] و از اثر غذای مناسب، ماده آب پشت زیاد میشود و انسان برای انجام جماع نیروی بیشتر كسب میكند». (قانون، ج5، ص234). البته به گفته ابن سینا نباید در مصرف این غذاها زیادهروی شود؛ زیرا به خشكیدن بدن میانجامد. (همان، ص235).
[14]. بحار الانوار، ج104، ص84، ح41. «عن بعض أصحاب أبی عبدالله (علیه السلام) قال له: جُعِلتُ فِداكَ! إنّی إشتری الجَوارِی فَاُحِبُّ أن تُعَلِّمَنی شَیئاً أتَقَوّی عَلَیهِنَّ، قال: خُذ بَصَلاً وَ قَطِّعَهُ صُغاراً وَ اقْلِهِ بالزِّیت، وَ خُذْ بَیضاً فَافْقِصهُ فی صَحْفَةٍ وَ ذُرَّ عَلَیهِ شیئاً مِنَ المِلحِ، فَاذْرُوهُ عَلَی البَصَلِ وَ الزَّیتِ وَ اقْلِهِ شَیئاً، ثمَّ كل مِنهُ، قال: فَفَعَلتُ، فَكنتُ لا اُریدُ مِنهنَّ شیئاً إلاّ قَدَرتُ عَلَیهِ».
[15]. همان، ح2.
[16]. كافی، ج6، ص372، ح2.
[17] . زردک یا هویج ایرانی از نظر شکل و قیافه شبیه هویج فرنگی است ولی رنگ آن زرد است.
[18]. كافی، ج6، ص372، ح1.
[19]. كافی، ج6، ص372، ح3. «سمعتُ اباالحسن (علیه السلام) یقول: اَكلُ الجَزَرِ یسَخِّنُ الكُلیتَینِ وَ ینصِبُ الذَّكَرَ قال: فَقُلْتُ لَه: جُعِلْتُ فِداكَ كَیفَ آكُلُهُ وَ لَیسَ لِی اَسنانٌ؟ قال: فقالَ لِی: مُرِ الجارِیةَ تَسلُقُهُ و كُلهُ».
[20]. بحار، ج66، ص186، ح6.
[21]. بحار، ج62، ص273.
[22]. بحار، ج62، ص321.
[23]. قانون، ج5، ص235.
[24]. كافی، ج6، ص319، ح2.
[25]. كافی، ج6، ص306، ح7.
[26]. آرد بو داده گندم، جو، عدس، برنج و ... را سویق گویند.
[27]. امام صادق (علیه السلام) «الزیتونُ یزید فِی الماء» كافی، ج6، ص332.
[28]. بحار، ج62، ص297.
[29]. كافی، ج6، ص361، ح3.
[30]. همان، ح1.
[31]. برَنی نوعی از خرمای مرغوب است كه به شكل دایره و به رنگ سرخ مایل به زرد است. (المعجم الوسیط، ج1، ص52).
[32]. بحار، ج66، ص128، ح11.
[33]. بحار، ج66، ص102، ح24. علامه مجلسی میگوید: در قاموس آمده است: حلیب یعنی شیر دوشیده شده، یا شیری كه هنوز مزهاش تغییر نیافته است. همچنین دیگرگون شدن آب كمر، كنایه از عدم انعقاد نطفه فرزند از آن است.
[34]. بحار، ج66، ص198، ح4.
[35]. همان، ص175، ح35.
[36]. كافی، ج6، ص374، ح1.
[37]. كافی، ج6، ص510، ح3.
[38]. همان، ص489، ح6.
[39]. كافی، ج6، ص494، ح8.
[40]. بحار، ج76، ص91، ح12.
امید است دانشگاهیان عزیز در رشتههای مربوطه برخی از پایاننامهها و پژوهشهای خود را به این مباحث اختصاص دهند و با زبان علم به اثبات آن بپردازند و بدین ترتیب به یكی از مصادیق وحدت حوزه و دانشگاه جامة عمل بپوشند و جهانیان را از نتایج تحقیقات خود بهرهمند نمایند. بیگمان اثبات علمی ایندست از احادیث، دلیلی دیگر بر عصمت علمی امامان معصوم علیهم السلام خواهد بود و آن بزرگواران را بیش از پیش معرفی و شناسایی خواهد كرد. (برای توضیح بیشتر، ر.ك: امین، ج1، ص387).
[41]. قانون، ج5، ص231.
[42]. مثلاً در مأموریت یا مسافرت به سر میبرند و یا مشابه اینها.
[43]. به عنوان مثال ممكن است همسرشان مریض باشد یا در ایام عادت ماهیانه به سر میبرد و امثال اینها.
[44]. المحجة البیضاء، ج5، ص178.
[45]. المحجة البیضاء، ج5، ص178.
[46]. «مطالعات پزشكی ثابت كرده است كه نیكوتینِ موجود در سیگار باعثِ گرفتگی و تنگی عروق میشود. محققان متفق القول هستند كه نیكوتین درجه شهوانی را محاصره میكند؛ از این طریق كه از رهاشدن عضلات دستگاه تناسلی جهت رسیدن به اوج لذت جنسی، ممانعت به عمل میآورد». (درمان سردی جنسی، ص83).
[47]. درمان سردی جنسی، ص13.
[48]. همان، ص86.
[49]. مثل: كوكائین، ماری جُوانا، تریاك، هروئین، مورفین، آمفامین، بار بیتورات و سیگار. «درمان سردی جنسی، ص83-82).
[50]. درمان سردی جنسی، ص83-82.
[51]. بقره (2) آیه223.
[52]. واژه أنّی، در چند معنا به كار رفته است: 1- به معنای «أین» (هرجا) 2- به معنای «مِن أین» (از كجا) 3- به معنای «متی» (زمان) 4- به معنای «كیف» (چگونه). قرطبی میگوید: «أنّی» برای سؤال یا اخبار از امری است كه جهات متعدد دارد و در لغت، اعم از «كیف» و «أین» و «متی» است و در این آیه به همین الفاظ تفسیر شده است. (تفسیر تسنیم، ج11، ص187).
[53] . بعدا که این آقا را دیدم مشکلش حل شده بود و در پی ازدواج موقت نبود.
.[54] وسائل، ج20، ص141، ب72، ح1. «عن معمربن خلاد، قال: قال لی ابوالحسن (علیه السلام): ای شیء یقولون فی ایتان النساء فی اعجاز هنّ؟ قلتُ: أنّه بلغنی أنّ اهلَ المدینةِ لایرون به بأساً فقال: إنّ الیهود كانت تقول: إذا أتی الرجل المرأة من خلفها ولده أحول، فأنزل الله عزوجل (نِسَآؤُكُمْ حَرْثٌ لَّكُمْ فَأْتُواْ حَرْثَكُمْ أَنَّى شِئْتُمْ) من خلف أو قدام خلافاً لقول الیهود، و لم یعن فی ادبارهنّ».
[55]. ازدواج مكتب انسان سازی، ج2، ص232.
[56]. قانون، ج5، ص... .
[57]. بحار، ج103، ص281.
[58]. وسائل، ج20، ب51، ص110، ح1. «عَنْ عَلِی بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا الْحَسَنِ مُوسَى ع عَنِ الرَّجُلِ یقَبِّلُ قُبُلَ امْرَأَتِهِ قَالَ لَا بَأْسَ».
و ب59، ص120. «عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع فِی الرَّجُلِ ینْظُرُ إِلَى امْرَأَتِهِ وَ هِی عُرْیانَةٌ قَالَ لَا بَأْسَ بِذَلِكَ وَ هَلِ اللَّذَّةُ إِلَّا ذَلِكَ».
[59]. روزنامه شرق، 5/9/84، ص... .
[60]. ازدواج مكتب انسان سازی، ج3، ص27.
[61]. درمان سردی جنسی، ص14.
[62]. بهداشت ازدواج در اسلام، ص154.
تهیه و تنظیم : کانون فرهنگی تبلیغی امین
حق نشر محفوظ / با ذکر منبع بلامانع