شكیبایی در برابر آزارها و كجخلقیهای همسر
شكیبایی در برابر آزارها و كجخلقیهای همسر
شاید در نگاه ابتدایی، صبر بر آزارها و كجخلقیهای همسر، بیمعنا و بیفایده به نظر آید، اما از آنجا كه انسان برای زندگی در جهان بیپایان آخرت آفریده شده است و این دنیای خاكی محل عبور و زاد و توشهبرداری برای آن جهان است و هركسی باید به گونهای در این دنیا آزمایش شود و از غوطهوری و غوّاصی در دریاهای تلخ و شور، مرواریدهای گرانبها صید نماید، صبر بر آزارها و كجخلقیهای همسر نیز از این دیدگاه، معنا و مفهوم پیدا میكند. چه اینكه رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرموده است:
هر مردی كه به خاطر خدا و به امید پاداش او، در برابر بداخلاقی همسرش صبر كند، خدای متعال برای هر روز و شب كه شكیبایی میورزد همان ثوابی را به او دهد كه به ایوب (علیه السلام) در قبال بلایی كه دید عطا كرد و گناه زن نیز در هر روز و شب به اندازة ریگهای ریگستان باشد.[1]
و نیز به فرمودة رسول خدا (صلی الله علیه و آله):
هر زنی كه در برابر بداخلاقی شوهرش شكیبایی ورزد، خداوند همانند [ثواب] آسیه دختر مزاحم [همسر فرعون] به او عطا كند.[2]
افزون بر این به فرمودة حضرت (صلی الله علیه و آله):
هركه زنی داشته باشد كه وی را بیازارد، خداوند نه نماز آن زن را قبول كند و نه كار نیكش را، هرچند همة عمر روزه بگیرد، تا زمانی كه به شوهرش كمك كند و او را خوشنود سازد ... مرد نیز اگر زن خود را بیازارد و به او ستم كند همین گناه و عذاب را دارد.[3]
و در حدیثی دیگر فرمود:
مَا مِنِ امْرَأَةٍ تَحَمَّل مِنْ زَوْجِهَا كَلِمَةً إِلَّا كَتَبَ اللَّهُ لَهَا بِكُلِّ كَلِمَةٍ مَا كَتَبَ مِنَ الْأَجْرِ لِلصَّائِمِ وَ الْمُجَاهِدِ فِی سَبِیلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَل.[4]
هیچ زنی نیست که در برابر سخن ناملایم همسرش تاب آورد و شکیبایی ورزد، جز اینکه خداوند برای هر کلمه، پاداش روزهدار و رزمنده در راه خدا برایش ثبت گرداند.
شیخ ابوالحسن خرقانی و نتیجه صبر بر كجخلقی همسر
حكایت شده كه ابن سینا به آوازة شیخ، عزم خرقان كرد. وقتی به خانه شیخ رسید و سراغ او را گرفت، همسر شیخ بسیار بدزبانی كرد و گفت: با آن زندیقِ كذّاب چه كار داری؟! او برای جمعآوری هیزم به صحرا رفته است.
ابن سینا در شگفت ماند كه خرقانی پُرآوازه و چنین زنی؟!
سرانجام بوعلی به صحرا رفت و شیخ را دید كه هیزمی فراوان بر روی ماده شیری نهاده است! با دیدن این صحنه، مدهوش گشت و با شگفتی پرسید این چه حالت است؟! شیخ گفت: تا ما بارِ چنان گرگی نكشیم، زنِ شیری چنین بارِ ما نكشد![5]
كنایه از اینكه تا ما تحمّل بدزبانیها و كجخلقیهای همسرمان را نداشته باشیم و بر آن شكیبایی نورزیم، كرامتهایی همچون تسخیر شیر نصیبمان نمیشود!
آری، « عَسَى أَن تَكْرَهُواْ شَیئًا وَهُوَ خَیرٌ لَّكُمْ وَعَسَى أَن تُحِبُّواْ شَیئًا وَهُوَ شَرٌّ لَّكُمْ » [6] خداوند متعال میفرماید: تو نمیفهمی و من بهتر میدانم، حال كه این زن قسمتت شده است با او بساز و صبركن و احتمال بده كه در آینده از جانب او خیری كه گمان نداری به تو برسد.[7]
ناگفته نماند كه زندگی همواره به یك شكل نمیماند چه بسا صبر بر آزار همسر، روزی نتیجه بدهد و به یاری خدا، همسر آدمی از خواب غفلت بیدار گردد و آزارها و كجخلقیهایش خاتمه یابد و تبدیل به مهرورزی شود. و به فرض كه تبدیل به مهرورزی هم نشود خیلی مهم نیست؛ زیرا آنچه مهم است به دستآوردن محبت خدا و اولیاء خدا یعنی امامان معصوم (علیهم السلام) است.
توضیح مطلب اینكه اگر كارها و رفتارهای آدمی در زندگی دنیا مورد پسند و رضای خدا و اولیاء خدا قرار گیرد و محبت آنان را در پی آورد دیگر خیلی اهمیت ندارد كه دیگران انسان را دوست بدارند یا دوست ندارند؛ چراكه در این فرض آدمی به دوستی و محبت و لذتی عالیتر دست یافته است به طوری كه به آسانی میتواند در برابر بیمحلّیها و بیمحبتیهای دیگران تاب آورد چنانكه حضرت نوح و حضرت لوط و امام حسن مجتبی و امام جواد (علیه السلام) با همسران بدطینت خود ساختند و شكیبایی ورزیدند و خم به ابرو نیاوردند.
[1]. میزان الحكمة، ح7891.
[2]. همان، ح7892.
[3]. همان، ح7887. وسائل، ج20، ص163، ب82، ح1.
[4] . مستدرک الوسائل، ج14، ص245.
[5]. تذكرة الاولیاء، ص756، فرید الدین عطار نیشابوری، نشر بهزاد، چاپ چهارم 1375.
[6]. بقره (2) آیه216.
[7]. تفسیر نمونه، ج3، ص375.
تهیه و تنظیم : کانون فرهنگی تبلیغی امین
حق نشر محفوظ / با ذکر منبع بلامانع