اهميت و فايدههای عفاف گرايی و پاكدامنی از ديدگاه روايات
پيامبر گرامی اسلام و اهلبيت ایشان كه عِدل و همتای قرآنند، همانند قرآن كريم در باره اهميت و فايدههای عفافگرايی و پاكدامنی سخناني ناب بيان نمودهاند. از جمله اينكه رسول خدا(صلی الله علیه و آله) فرمودند:
إنَّ فاطِمَةَ اَحصَنَت فَرجَها فَحَرَّمَ اللهُ ذُرَّیَّتَها عَلَی النّارِ.[1]
همانا فاطمه دامن عفت خويش را به شدت حفظ كرد،[2] در نتيجه خداوند فرزندانش را بر آتش حرام نمود.
آری اگر خداوند به مریم به خاطر عفافگرایی و پاکدامنی، عیسی مسیح را عنایت فرمود، به حضرت زهرا نیز بهخاطر عفافگرایی، فرزندانی معصوم از گناه عطا نمود که مقام برخی از آنان به مراتب از عیسی مسیح برتر است.[3]
پیامبر گرامی اسلام(صلی الله علیه و آله) میفرماید:
اَوَّلُ مَن یَدخُلُ الجَنَّةَ شَهِیدٌ وَ ... وَ رَجُلٌ عَفِیفٌ مُتَعَفِّفٌ ذُو عِبادَةٍ.[4]
نخستین کسی که وارد بهشت میشود شهید است و نیز شخص عفیفی که اهل عبادت است.
در حدیثی دیگر فرمود:
مَن قَدَرَ عَلَی اِمرَأةٍ اَو جارِیَةٍ حَراماً فَتَرَکَها مَخافَةَ اللهِ حَرَّمَ اللهُ عَلَیهِ النّارَ وَ آمَنَهُ اللهُ مِنَ الفَزَعِ الاَکبَرِ وَ اَدخَلَهُ الجَنَّةَ...[5]
هرکه بتواند با نامحرمی ارتباطِ نامشروع برقرار کند ولی به خاطر ترس از خدا [عفاف بورزد و] این کار را ترک کند، خداوند آتش را بر او حرام میکند و او را از وحشت بزرگِ روزِ قیامت، ایمن میگرداند و داخل در بهشت می نماید.
در بیانی دیگر فرمودند:
إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْحَيِيَّ الْحَلِيمَ الْعَفِيفَ الْمُتَعَفِّفَ.[6]
به راستی خداوند، انسانِ با حياىِ بردبارِ پاكدامنى را كه عفاف می ورزد، دوست دارد.
اميرمؤمنان علی (علیه السلام) نيز در کلماتی کوتاه و گوهربار در باره ارزش و اهمیت و فایده های عفاف ورزی فرموده اند:
أَفْضَلُ العِبادَةِ الْعَفافُ .[7]
برترين عبادت، عفاف و پاكدامنی است.
العَفافُ يَصُونُ النَّفْسَ وَ يُنَزِّهُها عَنِ الدَّنايا .[8]
عفاف و پاكدامنی، نفس را محافظت می كند و آنرا از پستيها، پاكيزه و منزّه می گرداند.
عَليكَ بِالعَفافِ فَاِنَّهُ اَفْضَلُ شِيَمِ الاَشرافِ .[9]
بر تو باد به پاكدامنی، كه آن برترين خوی شرافتمندان است.
اَهلُ العَفافِ أشرَفُ الاَشرافِ .[10]
انسانهای عفيف، باشرافتترينِ افراد هستند.
العِفَّةُ شِيمَةُ الاَكياس .[11]
عفاف و پاكدامنی خوی زيركان و هوشمندان است. [داشتن روحیه عفت، جزیی از زندگی هوشمندانه است].
ثَمَرَةُ العِفَّةِ الصِّيانَةُ .[12]
ميوه و نتيجه عفافگرايی، محفوظ ماندن و سلامتی است. [نتیجه عفت، زندگی سالم داشتن است].
بِالعَفافِ تَزکُو الاَعمالُ .[13]
به واسطه عفاف است که عملها پاکیزه می شوند و رشد می یابند.
مَن عَقَلَ عَفَّ.[14]
هر که خردمند باشد، عفاف می ورزد. [عفافورزی، نشانه خردمندیست].
العِفَّةُ رَأسُ كُلِّ خَيرٍ .[15]
عفاف و پاكدامنی، سرآمد هر خير و نيكی است.
تاجُ الرَّجُلِ عِفافُهُ.[16]
سروری انسان در گرو عفاف و پاکدامنی اوست.
مَن اَتحَفَ العِفَّةَ وَ القِناعَةَ حالَفَهُ العِزُّ.[17]
به هرکه عفت و قناعت تحفه داده شود، عزّت و سربلندی با او همراه گردد.
لا تَکمُلُ المَکارِمُ إلا بِالعَفافِ وَ الإیثارِ.[18]
خصلت های نیک کامل نمیگردد مگر به عفاف ورزی و ایثارگری.
حَلُّوا اَنفُسَکُم بِالعَفافِ.[19]
روح و روانتان را با عفاف ورزی بیارایید.
و از همه اين بيانها گرانمايه تر اينكه فرموده: «اجر و پاداش شهيد بيش از عفيف نمي باشد!».
مَا الْمُجاهِدُ الشيهدُ في سَبيلاللهِ بِأَعْظَمَ أَجْراً مِمَّنْ قَدَرَ فَعَفَّ.[20]
مجاهد شهيد در راه خدا، پاداشش بيش از كسي نيست كه قدرت بر گناه دارد ليكن عفاف می ورزد.
آری چه بسا پاداش عفيف بيش از شهيد نيز باشد، چرا كه جهاد اكبر، برتر از جهاد اصغر است.
با این توصیف، اگر جوانان عزیز سرزمینهای اسلامی، مرزهای عفاف و پاكدامنی را پاس بدارند و در جهاد اكبر و مبارزه با نفس و شيطان پيروز شوند، بيگمان از مجاهدانِ جهاد اصغر، و رزمندگانِ دفاع مقدس، برترند!
امیرمؤمنان علی علیه السلام در ادامه همین حدیث میفرماید:
لَكَادَ الْعَفيفُ أنْ يَكونَ مَلْكاً مِنَ الْمَلائِكَة.[21]
انسان عفيف[به اندازهای روحش اوج میگیرد و متعالی می شود که] نزديك است فرشتهای از فرشتگان گردد!
امام صادقعلیه السلامنیز در نقش تربیتی بیبدیل مادرانِ عفیف میفرماید:
طُوبی لِمَن کانَت اُمُّهُ عَفِیفَةٌ.[22]
خوشا به حال کسی که مادرش عفیف است.
[1] ـ بحار الانوار ج 43 صص 230،231،232.
[2] . نمونه هایی از عفافگرایی شدید حضرت زهراء سلام الله علیها عبارتند از: یک) وقتی براساس تقسیم کار بنا شد کارهای بیرون از خانه به امیرمؤمنان علی علیه السلام و کارهای داخل خانه به ایشان واگذار شود حضرت زهراء سلام الله علیها بسیار مسرور شدند زیرا بر اساس این تقسیم کار، از معاشرت با مردان جهت خرید کالا و ... معاف گشتند. ب) حضرت زهراء سلام الله علیها خود را از مردی نابینا پنهان نمودند تا خدای نکرده بوی بدنشان به مشام او نرسد. پ) ایشان در گفتار و در عمل معتقد بودند که بهترین چیز برای زن آن است که نه مردی او را ببیند و نه او مردی را. ت) ایشان حتی برای بعد از مرگ خود نگران بودند که نکند چشم نامحرمی به جنازه ایشان بیافتد لذا سفارش کردند در تابوت لبه دار حمل شوند. ث) به هنگام ایراد خطبه فدکیه در مسجد، میان ایشان و مردان پردهای کشیده شد تا مردی او را نبیند.
[3] ـ معاني الأخبار، جلد1، ص107: «قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع جُعِلْتُ فِدَاكَ مَا مَعْنَى قَوْلِ رَسُولِ اللَّهِ ص إِنَّ فَاطِمَةَ أَحْصَنَتْ فَرْجَهَا فَحَرَّمَ اللَّهُ ذُرِّيَّتَهَا عَلَى النَّارِ فَقَالَ الْمُعْتَقُونَ مِنَ النَّارِ هُمْ وُلْدُ بَطْنِهَا الْحَسَنُ وَ الْحُسَيْنُ وَ زَيْنَبُ وَ أُمُّ كُلْثُومٍ».
توضیح مطلب اینکه نجات فرزندان بلاواسطۀ حضرت زهرا سلام الله علیها از آتش، ناشی از بصیرتی است که به پاداش پاکدامنی مادرشان به آنها عطا شده و به دنبال آن، این بزرگواران با اختیار خود به گِرد گناه و معصیت نرفته اند.
[4] ـ بحارالانوار، ج66، ص393.
[5] ـ وسائل الشیعه، ج20، باب 31، ح17. و در حدیثی مشابه آمده: روز قیامت هفت نفر در زیر سایه رحمت اِلاهی قرار میگیرند؛ یکی از آنها مردیست که زنی دارای مقام و جمال او را [به بیعفّتی] دعوت کند، و او بگوید: من از خداوند رب العالمین میترسم. «سَبْعَةٌ یُظِلُّهُمُ اللَّهُ فِی ... وَ رَجُلٌ دَعَتْهُ امْرَأَةٌ ذَاتُ حَسَبٍ وَ جَمَالٍ فَقَالَ إِنِّی أَخَافُ اللَّهَ رَبَّ الْعَالَمِینَ ...». خصال صدوق، ج2، ص343، ح7.
[6] ـ کافی، ج2، ص112، ح8.
[7] - ميزان الحكمه، ح13116.
[8] - همان، ح 13123.
[9] - همان، ح13126.
[10]. عيون الحکم و المواعظ، ص125.
[11]. مستدرك الوسائل، ج11، ص275.
[12]. غررالحكم، ح4593.
[13]. ميزان الحكمه، ح13284.
[14] . غررالحکم، ح 7646.
[15] . همان، ح1168.
[16] . همان، ح4484.
[17]. همان، ح9185.
[18] . همان، ح10745.
[19]. غررالحکم موضوعی، ج 2، ص 129.
[20]. نهجالبلاغه، حكمت 474.
[21]. ما یک صورت مادی و زمینی داریم که همین صورت ظاهری ماست که در چگونگی آن چندان نقشی نداریم ولی یک صورت ملکوتی و روحانی داریم که با اعمالمان آن را میسازیم. مثلاً برخی با شهوتِ نامشروع، به صورت خوک، و یا با غضبِ نامشروع، به صورت گرگ در می آیند و بعضی هم با عفاف ورزی، فرشته گون می شوند.
[22]. علل الشرایع، ج2، ص564.
تهیه و تنظیم : کانون فرهنگی تبلیغی امین
حق نشر محفوظ / با ذکر منبع بلامانع