سخنانی كه مانع از مهرورزی همسران می شود (1)
سخنانی كه مانع از مهرورزی همسران میشود[1]
بر زبانآوردن واژههای نادرست میتواند مانع از مهرورزی گردد؛ و شما پس از آنكه آنها را بر زبان میرانید، تقریباً خنثینمودن اثر مخرّب آن شاید غیرممكن باشد.
ما افرادی را میشناسیم كه هنوز از شنیدن حرف نیشداری كه همسرشان حدود سیسال پیش به هنگام عصبانیت بر زبان رانده، ناراحتند. یكی از دلایلی كه میگوییم از گفتن سخنان آزاردهنده پرهیز نمایید، همین امر است.
برخی از حرفهای نادرستی كه زوجها به یكدیگر میگویند، ممكن است توهین مستقیم نباشد. این افراد ممكن است از كلماتِ تحقیركننده و حركاتی زشت استفاده كنند تا مخالفت خویش را با كارهای همسرشان نشان دهند. این سخنان آثار مخربی دارند، چون غالباً همسرتان میداند كه این قبیل حرفها اصولاً نشانگر بیصداقتی است گرچه ممكن است قصد شما آن بوده باشد كه به همسرتان دروغ نگویید.
اینك برخی از كلمات و جملات تنشزا را بیان میكنیم كه ممكن است به ذهن شما نیز خطور كرده باشد، اما هرگز نباید زمانیكه در كنار یكدیگر هستید، آنها را بر زبان بیاورید و اگر چنانچه دچار خطا و لغزش شدید، حتماً از همسرتان عذرخواهی نمایید و توضیح دهید كه منظور خاصی نداشتهاید!
- «تو هیچ وقت» یا «تو همیشه»
وقتی از دست همسرتان به خاطر كاری كه انجام میدهد یا انجام نمیدهد عصبانی هستید، گاهی چنان رفتار وی را مبالغهآمیز جلوه میدهید كه گویی تمام شخصیت همسرتان بدانگونه میباشد. ممكن است با این كار بتوانید در آن لحظه عصبانیت خویش را كاهش دهید، ولی در مجموع این طرز برخورد هرگز برای زندگی مشتركتان مفید نمیباشد. بهعنوان مثال اگر بگویید: «تو هیچوقت در كارهای خانه كمك نمیكنی» احتمال آنكه همسرتان واكنش مثبتی از خود نشان بدهد خیلی كم است. انتظار دارید كه این شخص چه واكنشی در برابر حرف شما از خود نشان دهد؟
اگر آرزو دارید كه همسرتان در كارهای خانه بیشتر به شما كمك كند سعی كنید رهنمودهای زیر را به كار بندید:
زمانهایی را كه او به شما كمك میكرده از یاد نبرید مثلاً به یاد آورید كه وقتی مریض بودید وی به مدت چند روز در انجام كارها به شما كمك نمود.
همسرتان را به خاطر انجامدادن كاری كه شما خواهان آن بودید، تحسین نمایید. بدین ترتیب خیلی راحتتر به آنچه كه میخواهید، دسترسی پیدا میكنید تا آنكه همسر خود را محكوم نمایید كه چرا هیچ كاری انجام نمیدهد.
این را بدانید كه یورشبردن و به باد انتقادگرفتنِ همسرتان، كاری نادرست میباشد. حتی اگر انتقادتان بهجا باشد، مجاز نیستید كه نقاط ضعف همسرتان را بر سرش بكوبانید تا به خواستة خود برسید.
همواره برای بیان احساسات خویش، جملهتان را با واژة «من» آغاز نمایید، نه با واژة «تو».
نگویید: «تو هیچوقت هیچ كاری انجام نمیدهی» یا «هر موقع برای انجام كارهای خانه به كمك تو نیاز دارم، تو همیشه تلویزیون تماشا میكنی». بلكه بگویید: امروز بعداز ظهر وقتم آزاد است تا در كنار تو و بچهها باشم. اگر ممكن است در انجام كارها به من كمك كن.
- «بله، امّا ...»
همة افراد بهویژه همسرتان دوست دارند كه به سخنانشان گوش داده شود. وقتی كه همسرتان حرفی میزند، برای او بسیار مهم است كه به او بگویید معنی حرفهایش را متوجه شدهاید، بهویژه اگر مخالف حرف وی هستید.
بهعنوان مثال اگر همسرتان بگوید: «از طریقة ساماندهی امور مالی منزلمان كه انجام میدهی راضی نیستم». نباید در پاسخ به وی بگویید: «بله، امّا تو پولی روی میز من باقی نمیگذاری! بنابراین من نمیدانم كه پولها كِی خرج میشوند».
در نگاه اوّل، عبارت «بله، امّا ...» نوعی بیاعتنایی نسبتاً ساده به نظر میرسد، ولی در حقیقت این عبارت بیانگر این است كه: «من در واقع به گفتهات اهمیت نمیدهم. من به حرفهایت گوش نمیدهم» خیلی بهتر است كه از نظر خود باز گردید و بگویید كه حرف وی را در این مورد قبول ندارید. این كار بسیار صادقانهتر است و بدین ترتیب زمینة گفتگوی سازنده میان شما فراهم میشود.
اگر با حرفی كه همسرتان گفته مخالف هستید، بهتر است قبل از هر چیز اطمینان حاصل كنید كه میداند شما به حرف وی كاملاً گوش فرا دادهاید.
سپس در حالی با گفته وی مخالفت نمایید كه زمینة همكاری میان شما دو نفر فراهم شود. بهعنوان مثال، میتوانید چنین جملهای به او بگویید: همانطور كه میبینی، ما در مورد تنظیم دخل و خرج خانه با یكدیگر اختلاف داریم، پس بهتر است برای یافتن راهی بهتر جهت حلّ این اختلاف با یكدیگر گفتگو نماییم.
- همهاش تقصیر توست
مردم غالباً زمانی این جمله را میگویند كه به خاطر انجام كاری احساس گناه میكنند یا فراموش كردهاند كه كاری را انجام دهند. مثلاً بنزین ماشین در میان راه تمام میشود و شوهر بر سر همسرش فریاد میكشد: تو باید به من یادآور میشدی تا قبل از اینكه خانه را ترك كنیم، بنزین بزنم. همهاش تقصیر توست.
وقتی اتفاق ناخوشایندی رخ میدهد اولاً نباید بلافاصله تقصیر را بهگردن دیگران انداخت و آنان را سرزنش كرد، بلكه باید ابتدا نقش خود را در ایجاد آن حادثه، جستجو كرد و به سرزنش خود پرداخت. ثانیاً باید بدانیم براساس آموزههای دینی، هر مصیبتی كه به ما میرسد نتیجة گناهی بوده است كه از پیش مرتكب شدهایم پس باید آن گناه را جستجو كنیم و از آن استغفار نماییم. چراكه قرآن كریم میفرماید:
« وَمَا أَصَابَكُم مِّن مُّصِیبَةٍ فَبِمَا كَسَبَتْ أَیدِیكُمْ وَیعْفُو عَن كَثِیرٍ » [2]
هر مصیبتی به شما برسد به سبب دستاورد خودتان است و [ناگفته نماند] خدا از بسیاری [از گناهان شما] میگذرد.
امام صادق (علیه السلام) دربارة این آیه فرموده:
هیچ رگی نمیزند و هیچ گرفتاری و سردرد و مرضی عارض نمیشود، مگر اینكه در اثر گناهی است كه انجام گرفته.[3]
سپس امام (علیه السلام) خاطرنشان میكند كه آنچه را خدا عفو میكند بیش از آن است كه مورد مؤاخذه قرار میدهد. یعنی ممكن است از صدتا گناه كه انجام میدهیم خداوند نود و نه تای آن را عفو كند و درگذرد و تنها یكی را مورد مؤاخذه و تنبیه قرار دهد.
ثالثاً اگر بتوانیم با دیدگاه توحیدی به حوادث بنگریم. نتیجه جز رضایت و خشنودی چیز دیگر نخواهد بود؛ زیرا خداوند جز خیر و نیكی برای بندة مومناش تقدیر نمیكند. بنابراین آن حادثة پیشآمده اگرچه نتیجة گناه ما، و بهعنوان تنبیه و عقاب هم كه بوده باشد باز هم بهسود ماست چه اینكه خداوند مهربان خواسته است با این حادثه گناه ما را پاک كند و از عقاب بسیار دردناك آخرت برهاند.
امام صادق (علیه السلام) به شخصی به نام فضیلبن یسار میفرماید:
یا فُضَیلَ بْنَ یسَارٍ إِنَّ الْمُؤْمِنَ لَوْ أَصْبَحَ لَهُ مَا بَینَ الْمَشْرِقِ وَ الْمَغْرِبِ كَانَ ذَلِكَ خَیراً لَهُ وَ لَوْ أَصْبَحَ مُقَطَّعاً أَعْضَاؤُهُ كَانَ ذَلِكَ خَیراً لَهُ یا فُضَیلَ بْنَ یسَارٍ إِنَّ اللَّهَ لَا یفْعَلُ بِالْمُؤْمِنِ إِلَّا مَا هُوَ خَیرٌ لَه.[4]
اگر میان مشرق و مغرب [یعنی تمام دنیا] از آنِ مؤمن باشد، خیرِ اوست و اگرچه [بهعكس] همة اعضایش را تكهتكه كنند [باز هم] خیرِ اوست. ای فضیلبن یسار به راستی خداوند نسبت به مؤمن، جز خیر و نیكی انجام ندهد.
نتیجه آنكه انسانِ باایمان برای حادثة پیشآمده، نباید همسرش را مقصر بداند و به او سركوفت بزند و از این طریق ایجاد كدورت كند. بلكه با نگاه توحیدی به حوادث، در امواج طوفانها غوطهور گردد و صدفهای گرانبهای مروارید را صید نماید و سرور و شادمانی را بازآفریند.
- چقدر چاق شدهای
بیشتر مردم نسبت به ظاهرشان خیلی حساس هستند، به ویژه در قسمتهایی كه راجع به آن احساس ضعف میكنند. از اینرو اگر همسرتان دچار اضافه وزن شده است، حتی به فكرتان خطور نكند كه بخواهید آن را بر زبان آورید به ویژه اگر در حال دعوا با یكدیگر هستید.
پیش از آنكه حرف بزنید، فكر كنید، ایرادگرفتن از اندام همسرتان راهی نامناسب جهت خالینمودن تنش و عصبانیت خودتان میباشد. هرگاه كه به اندام، مو یا هرچیزِ دیگر از قیافة همسرتان ایراد میگیرید سعی نمایید تا دریابید كه چه چیزی در پس آن حرفهای زیانبارتان نهفته است.
اگر واقعاً نگران اضافه وزن همسرتان هستید، از روشهای حسابشده و مثبتی جهت بیان موضوع استفاده نمایید كه هیچگونه بیاحترامیای در آن به چشم نخورد. برای بیان مشكل اضافه وزن همسرتان از یكی از روشهای زیر استفاده كنید:
داشتم راجع به فواید تغذیة صحیح، كتاب میخواندم، بیا از این به بعد سعی كنیم تا رژیم غذایی مناسبی را با یكدیگر دنبال كنیم.
آیا موافقی كه از این به بعد هرشب پس از صرف شام برای مدتی طولانی، پیادهروی كنیم؟
امروز یك كتاب فوقالعاده خریدم كه راجع به آشپزی كمچربی میباشد. بیا چند تا از دستورالعملهایش را اجرا كنیم.
حتی ملایمترین اشارة ضمنی در مورد تندرستی و كاهش وزن میتواند همسرتان را آزرده خاطر كند، بهویژه اگر وی آدم حسّاسی باشد. البته این حقِ شماست كه نگرانیهای خود را ابراز نمایید. اما بهشرطی كه این كار را بهطریقی بسیار سازنده -و در خلوت- به انجام رسانید.
- این وظیفه من نیست
ما ازدواج را یك همكاری بنیادین در نظر میگیریم. این بدان معناست كه زن و شوهر میباید هرجا كه لازم باشد به كمك یكدیگر بشتابند. حتی اگر یكی از آن دو در كارِ خاصّی نیروی بیشتری از خود میگذارد، دیگری میباید آماده باشد تا در زمانی دیگر نقش فعالتری برعهده گیرد.
وقتی كه به درخواست همسرتان بدین ترتیب پاسخ میدهید: «این وظیفة من نیست» درواقع به او گفتهاید: من آنچنان كه باید در قبال موفقیت زندگی مشتركم متعهد نمیباشم. پاسخهایی از این قبیل: «من نمیتوانم این كار را انجام دهم» یا «تو خودت این كار را بهتر از من انجام میدهی» نیز همان معنا را در بردارند.
تفاوت زیادی میان تجربهنداشتن در انجام كاری، و قادرنبودن به انجام آن وجود دارد.
بهعنوان مثال، از برخی از شوهران گاهی خواسته میشود كه آشپزی و نظافت كنند یا كهنة بچه را عوض نمایند، اما آنها بهشیوهای تربیت شدهاند كه گمان میكنند این كارها وظیفة زنان است. حقیقت آن است كه مردان نیز میتوانند از عهدة این كارها برآیند.
مردان و زنانی كه در مورد آنچه كه باید و نباید انجام دهند، سخت و انعطافناپذیرند، بهطور قطع زندگی مشترك خویش را با خطری جدّی روبهرو میكنند. بهعنوان مثال اگر خانمِ خانه مریض شود و برای مدتی نتواند به امور منزل رسیدگی كند چه اتفاقی رخ خوهد داد؟ در زندگیهای مشتركی كه زن و مرد نقشهای تغییرپذیر دارند، شوهر به سرعت دست به كار میشود و تمام تلاش خویش را بهكار میگیرد تا زمام امور را بهدست گیرد.
همین قانون در مورد خانمهایی كه صرفاً خانهدار هستند نیز صدق میكند. اگر مرد خانه بنا بهدلایلی از كاركردن ناتوان شود و دیگر پولی در نیاورد چه اتفاقی خواهد افتاد؟ تصور كنید اگر خانمِ وی بگوید: پول درآوردن وظیفة مرد است و من نمیتوانم به تو كمك كنم آنگاه چه بلایی بر سر خانواده میآید!
جالب است بهیاد آوریم آنگاه كه حضرت شعیب (علیه السلام) سالخورده و زمینگیر شده بود و از چوپانی باز مانده بود، دخترانش وظیفة پدر را انجام میدانند و گوسفندان را به چَرا میبردند و در عین حال آداب و احكام عفاف و پاكدامنی را هم بهخوبی رعایت میكردند.[5]
بنابراین میتوان مطابق با توانایی و اختیار خود، مسؤولیتها را میان خودمان تقسیم نماییم. البته در شرایط عادی بهتر است کارهای داخل منزل به عهدة زن و کارهای خارج از منزل مثل خرید و ... بر عهدة مرد باشد. چنانکه پیامبر گرامی اسلام چنین تقسیم کاری را برای دختر و داماد خویش پسندیدند و موجبات رضایت دختر خویش را فراهم آوردند.[6]
[1]. برگرفته از دانستنیهای ازدواج و زناشویی، ص276.
[2]. شوری (42) آیه30.
[3]. تفسیر راهنما، ج86، ص540. ناگفته نماند كه گرفتاری پیامبران و امامان معصوم از باب ترفیع مقام و درجه است نه از باب تنبیه و عقوبت.
[4]. كافی، ج3، ص621، باب «الرِّضَا بِمَوْهِبَةِ الْإِیمَانِ وَ الصَّبْرِ عَلَى كُلِّ شَیءٍ بَعْدَه»، ح5.
[5]. اشاره است به آیات 23 و 25 سوره قصص.
[6] . بحار، ج43، ص81. «عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِیهِ ع قَالَ: تَقَاضَى عَلِی وَ فَاطِمَةُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ ص فِی الْخِدْمَةِ فَقَضَى عَلَى فَاطِمَةَ بِخِدْمَةِ مَا دُونَ الْبَابِ وَ قَضَى عَلَى عَلِی بِمَا خَلْفَهُ قَالَ فَقَالَتْ فَاطِمَةُ فَلَا یعْلَمُ مَا دَاخَلَنِی مِنَ السُّرُورِ إِلَّا اللَّهُ بِإِكْفَائِی رَسُولُ اللَّهِ ص تَحَمُّلَ رِقَابِ الرِّجَالِ».
تهیه و تنظیم : کانون فرهنگی تبلیغی امین
حق نشر محفوظ / با ذکر منبع بلامانع