کانون فرهنگی تبلیغی مردمی امین

یکی دیگر از عوامل انحرافات جنسی برخی از افراد متأهل، حرام­خواری است زیرا حرام‌خواری ایمان را ضعیف می‌کند و ضعف ایمان نیز ممکن است به انحرافات اخلاقی بیانجامد. چنان‌که رسول گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله) می‌فرماید:

اَكْلُ الْحَرامِ يَطْرُدُ الايمانَ.^[1]

حرام‌خواری، ایمان را از انسان دور می‌کند.

بی‌شک وقتی ایمان از قلب انسان دور شود امکان انجام هر گناه و انحراف، و از جمله بی‌عفتی فراهم‌تر می‌شود.

افزون براین، حرام‌خواری سبب می‌شود تا عبادت‌هایی همانند نماز (که بازدارنده از فحشا و منکر و بی‌عفتی است) خاصیت و کارکرد خودش را از دست بدهد!  چنان‌که پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) می‌فرماید:

مَنْ أَكَلَ لُقْمَةَ حَرَامٍ لَمْ تُقْبَلْ لَهُ صَلَاةٌ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً.^[2]

کسی که یک لقمۀ حرام بخورد، تا چهل شب، نمازی برایش قبول نمی‌شود. [و در نتیجه خاصیتی ندارد].  

تأثیر مال حرام در زایل کردن ایمان و ارتکاب گناهان بزرگ، به‌اندازه‌ای زیاد است که گاهی باور آن دشوار می‌آید!

به‌عنوان نمونه یکی از علل مهمی که سبب شد مردان کوفه در روز عاشورا، برای کشتن امام حسین (علیه السلام) در کربلا گردهم آیند و آن فاجعۀ عظیم تاریخ را رقم بزنند، حرام‌خواری آنان بود!

امام حسین (علیه السلام) در روز عاشورا خطاب به سپاه کوفه و نکوهش از این‌که آنان به سخن حق حضرت گوش نمی‎دهند و دعوتش را نمی‎پذیرند، رمز این حالت را همین گرایش به دنیای حرام می‎داند و می‌فرماید:

همۀ شما فرمان مرا سرپیچی می‎کنید، به سخنم گوش فرا نمی‎دهید [حق دارید] چرا که شکم‎هایتان از حرام پُرگشته و در نتیجه بر دل‎های شما مُهر خورده [و ایمان رخت بربسته]؛ وای بر شما! چرا ساکت نمی‎شوید و چرا گوش نمی‎دهید و نمی‎شنوید؟!^[3]

پس این اشکال که چطور می‌شود لشکریان یزید نماز می‌خواندند و در عین حال، فرزند پاک پیامبرشان را کشتند، پاسخش در همین روی آوردن به دنیای حرام است که خاصیت و کارکرد عبادت را از بین می‌برد.

رسول گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله) در حدیثی می‌فرماید:

الْعِبَادَةُ مَعَ أَكْلِ الْحَرَامِ كَالْبِنَاءِ عَلَى الرَّمْلِ...^[4]

عبادت همراه با حرام‏خواری، به‌مانند ساختن بنا، روی شن روان است. [که به‌زودی فرو می‌ریزد و کارکردی ندارد].

آری حرام‌خواری و دنیادوستی سبب می‌شود تا آدمی در برابر امام و رهبر برحق بایستد و با او مخالفت ورزد و این در همه زمان‌ها صادق است و اختصاص به واقعه کربلا ندارد؛ چنان‌که برخی از اصحاب پیامبر همانند طلحه و زبیر نیز با آن‌همه سوابق درخشان، سرانجام بیعت خود را شکستند و در برابر امام خویش ایستادند و جنگ جمل را به‌راه انداختند.

در زمان ما نیز  اکثر کسانی که در برابر ولی فقیه و رهبری صف آرایی می‌کنند یا به جهت دنیاطلبی و حب جاه و مقام و ریاست است و یا به جهت حرام‌خواری!

حرام‌خواری یعنی چه؟

حرام‌خواری دو مصداق کلی دارد:

1) مالی که از طریق کسب‌هایِ حرام، فراهم آمده باشد. مانند:

ربا،^[5] رشوه، سرقت، اختلاس، غصب، کلاه‌برداری، غش، قمار، رانت‌خواری، ‌قاچاق، حقوق‌های بی‌حساب و کتاب برخی از مدیران و مسئولان،^[6] خرید و فروش انحصاری برخی از کالاها و مافیای اجناس خاص^[7]، وام‌های بدون قرارداد شرعی و ... .

و نیز اموالی که خمس یا زکات آن به نائب امام زمان (علیه السلام) و مرجع‌تقلید پرداخت نشده باشد.

و یا مالیات دولت اسلامی که با حیله و فریبکاری پرداخت نگردد.^[8]

و نیز کم‌کاری و از زیرکار شانه خالی‌کردن در ادارات، شرکت‌ها، کارگاه‌ها، مؤسسات، کارخانجات و...، به‌طوری که مغایر با قوانین و قرارداد باشد. و همچنین است استفاده از اموال بیت‌المال در ادارات و ... .

2) خوراکی‌ها و نوشیدنی‌هایی‌که فی‌نفسه و به خودی‌خود، خوردن آنها حرام می‌باشد، مانند:

شراب، گوشت مردار، گوشت ذبح نشده، گوشت خوک^[9] و سایر حیوانات حرام‌گوشت، آبجو، خاک و گِل، و چند چیز از بدن حیوانات حلال گوشت که عبارتند از: خون، منی، فضله، غدد، مغزحرام، پى که در دو طرف تیرۀ پشت است، نرینه، فرج، بچه‌دان، نخودِ مغز، سپرز(طحال)، دنبلان(بیضه‌ها)، مثانه(بول‌دان)، زهره‌دان، مردمک چشم. و بنابر نظر برخی، ذاتُ الاَشاجِع که در میان سُم است.^[10]

در خصوص شراب، باید یادآور شویم که شراب‌خواری، زناکاری را در پی‌ خواهدآورد و اساساً یکی از دلایل حرمت آن همین مسئله است؛^[11] چنان­که امام صادق (علیه السلام) می‌فرماید:

[شراب] روشنی و بینش را از او [شرابخوار] می‌گیرد، شرف و غیرت و جوانمردی‌اش را زایل می‌کند و او را به گناهکاری و به کشتن بی‌گناهان و ارتکاب زنا، دلیر می‌سازد... بر میگسار، جز پلیدی، چیزی افزوده نمی‌شود.^[12]

راه چاره

همان‌گونه که حرام‌خواری در زایل شدن ایمان و ارتکاب گناهان تأثیر دارد از سوی دیگر کسب مال حلال و مشروع و تغذیۀ حلال و پاکیزه یکی از عوامل رشد ایمان است و سرمنشاء عمل صالح و از جمله عفاف و پاکدامنی می‌باشد. چنان‌که قرآن کریم می‌فرماید:

« يَا أَيُّهَا الرُّسُلُ كُلُوا مِنَ الطَّيِّبَاتِ وَاعْمَلُوا صَالِحًا...» [13]

ای پیامبران! از غذاهای پاکیزه بخورید و عمل صالح انجام دهید.

زیرا تغذیۀ سالم و حلال، زمینۀ گرایش انسان به عمل صالح است.^[14] و با توجّه به این‌که نوع تغذیه بی‌شک در روحیّات انسان مؤثر بوده و غذاهای مختلف، آثار اخلاقی متفاوتی دارد، ارتباط این دو جمله روشن می‌شود که می‌فرماید: «از غذاهای حلال و پاکیزه بخورید» و «عمل صالح انجام دهید».^[15]

البته عمل صالح، مصادیق فراوان دارد و بی‌شک یکی از مصادیق آن عفاف‌گرایی است^[16] که به‌فرمودۀ امیرمؤمنان (علیه السلام) برترین عبادت می‌باشد. «اَفضَلُ العِبادَةِ العَفافُ».^[17]

در آموزه‌های اسلامی تلاش برای کسب روزی حلال، به اندازه‌ای مهم دانسته شده که در حدیثی آمده: «عبادت ده جزء دارد که نُه جزء آن در  کسب روزی حلال است».^[18] و بقیه عبادات مثل نماز  و روزه و حج و جهاد و ... تنها یک جزء از عبادت به‌حساب می‌آیند!^[19]

بنابراین آنچه که بیش از هرچیز باید مدنظر باشد، شغلی است که روزی حلال را تأمین کند نه نوع شغل و میزان درآمد. همسر و فرزندان نیز باید همواره همین ملاک اساسی را مایة مباهات و افتخار خود بدانند. یعنی اگر پدر، روزی حلال به خانه ‌آورد، همسر و فرزندان به آن افتخار ورزند اگرچه شغل پدر رُفتگری یا کارگری و عمله‌گی باشد. ولی اگر درآمد پدر حرام و نامشروع است، مایه ننگ و شرمساری همسر و فرزندان گردد اگرچه شغل پدر، دکتر و مهندس و روحانی و وکیل و وزیر و ... باشد.

شایان ذکر است که همه شغل‌های مشروع،^[20] در جامعه اسلامی محترمند زیرا اگر یکی از این شغل‌ها نباشد اداره اجتماع با اختلال روبه‌رو  خواهد گشت و بنابراین افراد جامعه مختارند بر اساس علاقه‌مندی و استعداد و توانایی خویش، یک شغل مشروع و مورد نیاز جامعه را انتخاب کرده و بدان بپردازند؛ و بی‌شک برتری افراد، به نوع شغل انتخابی و میزان درآمد نیست بلکه به درست‌کاری و تقوا و پرهیزگاری است؛ چنان‌که قرآن کریم می‌فرماید:

                  « إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاكُم»‏

            همانا گرامی‌ترین شما نزد خداوند باتقواترین و درستکارترین شماست.

[1]. مواعظ العددیة، ص387، آیت الله مشکینی.

[2]. بحارالأنوار ، ج 63، ص314.

[3]. بحار، ج45، ص8. «وَیْلَکُمْ مَا عَلَیْکُمْ أَنْ تُنْصِتُوا إِلَیَّ فَتَسْمَعُوا قَوْلِی وَ إِنَّمَا أَدْعُوکُمْ إِلَى سَبِیلِ الرَّشَادِ فَمَنْ أَطَاعَنِی کَانَ مِنَ الْمُرْشَدِینَ وَ مَنْ عَصَانِی کَانَ مِنَ الْمُهْلَکِینَ وَ کُلُّکُمْ عَاصٍ لِأَمْرِی غَیْرُ مُسْتَمِعٍ قَوْلِی فَقَدْ مُلِئَتْ بُطُونُکُمْ مِنَ الْحَرَامِ وَ طُبِعَ عَلَى قُلُوبِکُمْ وَیْلَکُمْ أَ لَا تُنْصِتُونَ أَ لَا تَسْمَعُونَ».

[4]. بحارالأنوار ، ج 81، ص258.

[5]. دکتر «ایرج توتونچیان» مؤلف کتاب سال اقتصاد در مورخه 3/8/93 اعلام کرد: «بانک‌‎های ما یک‌هزارمِ درصد هم اسلامی عمل نمی‌کنند؛ سود علی الحساب بانک‌ها همان «ربا»ست»!! (رجانیوز، کد خبر: 208593) به‌راستی اگر بخواهیم درآمد حرام و شبهه‌ناک از جامعه اسلامی رخت بربندد بایستی قوانین بانکداری اسلام بر بانک‌ها حاکم شود و از این مهمتر این‌که نظام اقتصادی غرب واژگون گشته و نظام اقتصادی اسلام حاکم گردد. آری، تا زمانی که نگاه سیستمی و شبکه‌ای به معضلات نداشته باشیم و مسائل اصلی و فرعی را از هم جدا نکنیم هرگز در رفع مشکلات موفق نخواهیم شد. این‌که می‌بینیم بسیاری از مردم اهل عبادت هستند و در مناسبت‌های مذهبی، حماسه می‌آفرینند ولی در عین حال، عده‌ای قابل توجه، گرفتار انواع انحرافات اخلاقی‌اند ممکن است یکی از علل اصلی آن، همان رواج حرام‌خواری و به‌ویژه رباخواری از طریق برخی بانک‌ها باشد که اثر عبادت‌ها را خنثی می‌کند و آنها را از فحشا و منکر باز نمی‌دارد.

[6]. پیامبر گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله) فرمودند: هرکس اموال مردم [و بیت المال] را غارت کند از ما نیست.«مَنِ انْتَهَبَ نُهْبَةً فَلَيْسَ مِنَّا»، (نهج الحق و کشف الصدق، ص435). متأسفانه برخی تحت تأثیر نظریات فرهنگ غرب، گمان می‌کنند چون مسئولیت جایی را پذیرفته‌اند باید حقوق‌های کلان و نجومی دریافت کنند و حال این‌که در مدیریت اسلامی این نظریات قابل قبول نیست و با سیره و روش مدیریت علوی نمی‌سازد. البته علی (علیه السلام) در نامه‌ای به عثمان بن حُنَیف می‌فرماید که شما قادر نیستید همانند من زاهدانه زندگی کنید ولی تلاش کنید حداقل رنگ و بویی از زهد و پارسایی داشته باشید «وَ لکِن اَعِینُونِی بِوَرَعٍ وَ اجتِهادٍ وَ عِفَّةٍ وَ سَدادٍ».(نهج البلاغه، نامه45). از سوی دیگر اساساً معادباوری، مانع از دریافت حقوق‌های نجومی می‌شود؛ زیرا مدیر مسلمان و معتقد به معاد و جهان پسین، اگر واقعاً تلاش فوق العاده و وافری هم انجام داده باشد پاداشش را در آن جهان دریافت می‌کند و این یکی از تفاوت‌های مهم میان مدیریت اسلامی و مدیریت غربی - که اعتقاد به معاد ندارد- می‌باشد.

[7]. همانند مافیای دارو، پارچه، چای، برنج، شکر، میوه، پوشاک، بنزین، گوشت و ... .

[8]. مقام معظم رهبری: «مالیات یک فریضه است... فرار مالیاتی جرم است». (29/11/93).

[9]. متأسفانه هم اکنون در سایه غفلت و ولنگاری برخی از مسئولین، فرآورده‌های خوک به‌گونه‌های مختلف وارد کشور می‌شود و مورد استفاده قرار می‌گیرد. از جمله کنسرو سوسیس خوک و پودرهای ژله که بخش قابل توجه‌ای از آنها از استخوان خوک تهیه می‌شود.  (ر.ک: رجانیوز شناسه خبر : ۲۳۲۹۸۴ غذاهایی با منشاء «خوک» بر سر سفره ایرانیان. و جوان آنلاین: کد خبر 669397 ورود و فروش کنسرو سوسیس خوک در کشور). ناگفته نماند گوشت خوک، علاوه بر حرمت و آثار زیانبارش، عاملی مهم در افزایش بی‌غیرتی و بی‌عفتی در افراد است.(ر.ک: تفسیر نمونه، ج1، ص586).

[10]. توضیح المسائل مراجع(سیزده مرجع)، ج2، ص596. قم: دفتر انتشارات اسلامی.

[11]. حرمت شراب در پنج آیه قرآن کریم بیان شده است: 67نحل، 219بقره، 43نساء، 90 و 91 مائده.

[12] . علل الشرائع، ج 2، ص476. «عَنِ الْمُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع لِمَ حَرَّمَ اللَّهُ الْخَمْرَ قَالَ حَرَّمَ اللَّهُ الْخَمْرَ لِفِعْلِهَا وَ فَسَادِهَا لِأَنَّ مُدْمِنَ الْخَمْرِ تُورِثُهُ الِارْتِعَاشَ وَ تَذْهَبُ بِنُورِهِ وَ تَهْدِمُ مُرُوَّتَهُ وَ تَحْمِلُهُ عَلَى أَنْ يَجْتَرِئَ عَلَى ارْتِكَابِ الْمَحَارِمِ وَ سَفْكِ الدِّمَاءِ وَ رُكُوبِ الزِّنَا وَ لَا يُؤْمَنُ إِذَا سَكِرَ أَنْ يَثِبَ عَلَى حَرَمِهِ وَ لَا يَعْقِلُ ذَلِكَ وَ لَا يَزِيدُ شَارِبَهَا إِلَّا كُلَّ شَرٍّ».

[13]. مومنون(23)، آیه51. تفسیر نمونه می‌گوید: قرآن به پیامبران دستور می‌دهد تنها از غذاهای طیب تغذیه کنند. نه تنها به پیامبران، به همه مومنان خطاب می‌کند. « یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ کُلُواْ مِن طَیِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاکُمْ» 172 بقره. (تفسیر نمونه، ج14، ص256).

[14]. ر.ک: تفسیر راهنما، ج12، ص85، برداشت12.

[15]. تفسیر نمونه، ج14، ص255.

لقمه‌ای کو نور افزود و کمال/ آن بود آورده از کسب حلال؛ روغنی کاید چراغ ما کشد/ آب خوانش چون چراغی را کشد؛ علم و حکمت زاید از لقمة حلال/ عشق و رقت آید از لقمۀ حلال؛ چون ز لقمه تو حسد بینی و دام/ جهل و غفلت زاید آن را دان حرام؛ هیچ گندم کاری و جو بر دهد/ دیده‌ای اسپی که کرة خر دهد؛ لقمه تخمست و برش اندیشه‌ها/ لقمه بحر و گوهرش اندیشه‌ها؛ زاید از لقمة حلال اندر دهان/ میل خدمت عزم رفتن آن جهان. (مثنوی معنوی، دفتر اول، بخش 88).

[16]. همانند رعایت عفاف در حوزه‌های‌ بینایی، شنوایی، گویایی، چشایی، بویایی، بساوایی و رعایت عفت در پوشش و عفت در خلوت و اختلاط و رفتار و افکار و دوستی و ارتباط.

[17]. کافی، ج2، ص79.

[18]. يَا أَحْمَدُ إِنَّ الْعِبَادَةَ عَشَرَةُ أَجْزَاءٍ تِسْعَةٌ مِنْهَا طَلَبُ الْحَلَالِ فَإِذَا طَيَّبْتَ مَطْعَمَكَ وَ مَشْرَبَكَ فَأَنْتَ فِي حِفْظِي وَ كَنَفِي. (بحارالانوار، ج74، ص27).‏

اى احمد! عبادت ده قسمت است، كه نُه قسمت آن طلب روزى حلال مى‌باشد؛ پس، اگر خوردنی و نوشيدني‌ات پاك و حلال باشد، در پناه و حمايت من هستى.

[19]. حکایت شده که مردی سال‌ها در آرزوی دیدن امام عصر (علیه السلام) بود و از اینکه توفیق پیدا نمی‌کرد امام (علیه السلام) را ببیند، رنج می‌برد. وی مدّت‌ها ریاضت کشید و به شب زنده‌داری و دعا و راز و نیاز پرداخت تا اینکه سرانجام، به او الهام شد: «الان حضرت بقیة الله (عج)، در بازار آهنگران، در مغازه فلان قفل‌ساز نشسته است. اگر می‌خواهی حضرت را ببینی، به آنجا برو!» او در پی آدرس راه افتاد، و وقتی به آن مغازه رسید، مشاهده کرد حضرت (علیه السلام) آن‌جا حضور دارند و با قفل‌ساز گرم گفت و گو هستند. وی به امام (علیه السلام) سلام کرد، حضرت پاسخ سلامش را دادند و اشاره کردند که اکنون ساکت باش و تماشا کن! در این هنگام پیرزنی که ناتوان بود، عصا زنان و با قدخمیده وارد مغازه شد، و قفلی را نشان داد و گفت: آیا ممکن است برای رضای خدا، این قفل را سه ریال از من بخرید؟ من به این سه ریال پول احتیاج دارم. پیرمرد قفل‌ساز، قفل را نگاه کرد و دید قفل، بی‌عیب و سالم است. گفت: مادر، چرا مال مسلمانی را ارزان بخرم و حق کسی را ضایع کنم؟ این قفل تو اکنون هشت ریال ارزش دارد. من اگر بخواهم سود کنم، به هفت ریال می‌خرم. زیرا در این معامله، بیش از یک ریال سود بردن، بی‌انصافی است. اگر می‌خواهی بفروشی، من هفت ریال می‌خرم، و باز تکرار می‌کنم که قیمت واقعی آن هشت ریال است، من چون کاسب هستم و باید نفع ببرم، یک ریال ارزان‌تر خریداری می‌کنم. پیرزن ابتدا باور نکرد و گفت: هیچ‌کس این قفل را سه ریال از من نخرید، تو اکنون می‌خواهی هفت ریال از من بخری؟! به هرحال پیرمرد قفل‌ساز، هفت ریال به آن زن داد و قفل را خرید. وقتی پیرزن رفت، امام زمان(عج) خطاب به او فرمودند: «این‌گونه باشید تا من به دیدار شما بیایم!». 

[20]. از دیدگاه اسلام برخی از شغل‌ها، نامشروع و حرام هستند مثل: تولید و خرید و فروش شراب، خوک، آلات قمار و ... . برای توضیح بیشتر، رجوع کنید به کتب مکاسب محرمه شیخ انصاری و سایر مراجع معظم تقلید.

  تهیه و تنظیم : کانون فرهنگی تبلیغی امین 
حق نشر محفوظ / با ذکر منبع بلامانع