عفت در اندیشه و خیال

از جمله محرکهایی که سبب تحریک غریزه جنسی میشوند، محرکهای تخیلی هستند. تخیل یعنی حاضر کردنِ صورتهای ذهنی که آدمی در گذشته آنها را ادراک کرده است. به عبارت دیگر تصویرهایی که از راه حواس ـ بینایی، شنوایی، بویایی و لامسه ـ ادراک میشوند در حافظه نگهداری میگردند؛ وقتی شما درختی را میبینید تصویر این درخت مانند یک عکس در حافظه شما بایگانی میشود و شما میتوانید هرگاه که بخواهید این عکس را از حافظه خود بیرون آورید و به تماشای آن بپردازید. و البته گاهی نیز این تصویرها به اندک مناسبت و بدون اختیار ممکن است به ذهن بیایند و تداعی شوند.
این کارها همگی در ذهن انجام میگیرد؛ به این کارِ ذهن «یعنی حاضر کردن صورتهایی که در گذشته ادراک کرده» تخیل میگویند که از دیدگاه روانشناسان، مهمترین عامل تحریک غریزه جنسی، همان محرکهای محیطی و تخیلات فردی است.[1]
بدینصورت که فرض کنید، شخصی تصویر یک چهره یا یک صحنه یا یک حالت شهوانی و تحریککننده را که پیش از این دیده و آنرا ادراک کرده است در ذهن خود حاضر میکند و مشغول «تخیّل» آنها میشود؛ این تخیلها بهطور طبیعی زمینه تفکر در امور شهوانی را فراهم میسازند و در نتیجه شخص را تحریک میکنند.
بنابراین یکی دیگر از روشهای عفافگرایی و پاکدامنی و کنترل غریزه جنسی، پرهیز از تخیلات و اندیشههای شهوانی است؛ چرا که تخیلات شهوانی و فکر کردن در باره آنها، زمینه تحریکات جنسی را فراهم میکند و سرانجام آدمی را به گناه و انحراف میکشاند
آری اینکه قرآن کریم فرموده: به زنا نزدیک نشوید « وَلا تَقرَبُوا الزِّنی... »[2] مقصود آنست که مقدمات زنا را انجام ندهید.[3] و بیشک یکی از مقدمات و زمینههای زنا، همان اندیشیدن در امور شهوانی است که باید از آن بهشدت پرهیز شود.
و نیز اینکه فرموده: از گامهای شیطان پیروی نکنید « لا تَتَّبِعُوا خُطُواتِ الشَّیطانِ... فَإنَّهُ یَأمُرُ بِالفَحشاءِ وَ المنکَرِ... » [4] میخواهد بفهماند که فریب انسان توسط شیطان، تدریجی وگام بهگام است.[5] و بیگمان یکی از گامهای خطرناک شیطان، همان اندیشیدن در امور شهوانی و صورتگریهایِ جنسی است که در قوه خیال انسان اتفاق میافتد و شیطان آنها را به شکل زیبا و جذاب زینت میدهد. چرا که شیطان در این باره گفته:
« ... لَأُزَیِّنَنَّ لَهُمْ فِی الْأَرْضِ وَ لَأُغْوِیَنَّهُمْ أَجْمَعِینَ » [6]
من زشتکارى ها و گناهان بندگانت را در نظرشان زیبا جلوه میدهم و همه را گمراه میکنم.
رسولخدا (صلی الله علیه و آله) میفرماید:
لاتُجامِعْ إمْرأتَکَ بِشَهْوَةِ إمْرأةِ غیرکَ، فَإنّی أخشی أن قَضی بینکما وَلَدٌ أن یکونَ مُخَنَّثاً مُخْبِلاً... .[7]
در حالی که به زنی دیگر میل داری [و تصویر ذهنیِ محرّک او در خاطرت مجسّم است] با همسرت آمیزش مکن؛ زیرا اگر فرزندی میان شما تقدیر شود بیم دارم زننما گردد، یا در عقل و اعضایش نقص و کاستی پدید آید [معلول ذهنی و یا معلول جسمی گردد].
امیرمؤمنان علی (علیه السلام) میفرماید:
مَنْ کَثُرَ فِکْرُهُ فی المَعاصی دَعَتْهُ إلَیها.[8]
کسی که درباره گناهان زیاد بیاندیشد گناهان او را بهسوی خود بکشانند.
نیز فرموده است:
صِیامُ القلبِ عَنِ الفِکرِ فی الاثامِ، أفضلُ مِنْ صیامِ البَطْنِ عَنِ الطّعامِ.[9]
روزه دل از اندیشیدن به گناهان، برتر از روزه معده از طعام است.
حضرت عیسی نیز به یاران خویش فرمود:
إنَّ مُوسی أمَرَکُمْ أنْ لاتَزْنوُا، وَ أنَا آمرُکُمْ أنْ لاتُحَدِّثوُا أنْفسکُمْ بِالزِّنا… .[10]
موسی(ع) به شما فرمان داد که زنا نکنید، لیکن من فرمان میدهم که «فکر زنا» را هم نکنید.
[1] ـ روانشناسی عمومی، دانشسرا، ص 96.
[2]- اسراء(17) آیه32.
[3]- ر.ک: تفسیر راهنما, ج10, ص88, ب2و3.
[4]- نور(24) آیه21. از گامهای شیطان پیروی نکنید! هر کس پیرو شیطان شود (گمراهش میسازد، زیرا) او به فحشا و منکر فرمان میدهد!
[5]- ر.ک: تفسیر راهنما, ج12, ص218, ب4.
[6] ـ حجر(15) آیة 39.
[7] - وسائل الشیعه, ج20, ص252, ح1.
[8] - میزانالحکمه، ح16228.
[9] - همان، ح10948.
[10] - وسائلالشیعه، ج20، ص318، باب5, ح1.
تهیه و تنظیم : کانون فرهنگی تبلیغی امین
حق نشر محفوظ / با ذکر منبع بلامانع