عفت در رفتار (5) | پرهیز از دیده شدن در حالات خاص
یکی دیگر از رفتارهای عفیفانه پنهان شدن و فاصله گرفتن از مردم در برخی از حالاتِ خاص است. از قبیل استحمام، قضای حاجت(تخلی)، حالات خوابیدن و نشستن و ...
نقل شده که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) هنگام قضای حاجت، به اندازه ای از مردم فاصله میگرفت که دیده نمیشد.[1] لذا هیچگاه حضرت در این حالت دیده نشد.[2] در باره امیرمؤمنان علی (علیه السلام) نیز همین مطلب نقل شده است.[3] لقمان حکیم نیز به فرزند خود سفارش می کند که در مسافرتها برای قضای حاجت از مردم فاصله بگیرد.[4] خودِ لقمان نیز هیچگاه هنگام قضای حاجت، دیده نشد.[5]
امام صادق (علیه السلام) به شخصی به نام «مُعَلَّی بنِ خُنَیس» که از درد آلت رنج میبُرد، فرمود:
تو، به این علت مبتلا به این بیماری شده ای که در جایی که نباید کشف عورت میکردی، عورت خود را نشان دادی؛ لیکن به دعایی که امیرمؤمنان علی (علیه السلام) به «اَبا وائله» آموزش داد پناه ببر و سپس تکرار نکن.[6]
در حمام های قديمی و استخرهای سربازِ عمومی، رسم بر آن است كه همه پيش از ورود به آب، لباس های خود را بيرون آورند سپس وارد حوضچه و استخر شوند؛ اما موسی چنين نميكرد. بلكه آن وجودِ عفيف، تا بدنش در آب فرو نمی رفت و به وسيله آب استتار نمی گشت، لباس خود را از تن بيرون نمی آورد.[8] چرا كه در آموزه های دينی اساساً برهنگی در غير ضرورت مطلوب نمی باشد یا از جهت رعایت حیا، و یا از آنجهت كه ممكن است به وسوسه و انحراف بيانجامد. چنانكه اميرمؤمنان علی (علیه السلام) فرموده است:
إذا تَعَرَّي الرَّجُلُ نَظَرَ اِلَيهِ الشَّيطان فَطَمَعَ فِيهِ؛ فَستَتَرُوا.[9]
هرگاه كسی عريان شود، شيطان به او نظر اندازد و در او طمع كند؛ پس خود را بپوشانيد.
از این روایات و روایاتی از ایندست استفاده می شود که بهتر است محل توالت و دستشویی در قسمت پنهان منزل و به دور از دید همگان باشد تا هم رعایت حیا شده باشد و هم زمینه تحریک جنسی برخی از نامحرمان را در پی نیاورد. امام صادق (علیه السلام) در توحید مُفَضَّل میفرماید:
آیا حکیمانه نیست که در ساختن یک منزل، توالت آن، در پنهان ترین مکان از منزل باشد؟![7]
متأسفانه بشر امروزی با این همه رشد در صنعت و تکنولوژی و با اینهمه ادعا و غرور، گاهی از فهم و رعایت ابتداییترین اصول اخلاقی عاجز مانده که نمونه آن، قرار گرفتن درب توالت، مقابلِ حال و پذیرایی است! و از این طریق فرهنگ حیا و عفاف و غیرت را لگدکوب نموده که باید چاره سازی شود و از پرده یا پارتیشن استفاده گردد. اساساً قرار گرفتن دربِ توالت، در حال و پذیرایی، که آمد و شد افراد به آن مکان، در دید مستقیم میهمانان و ... می باشد یکی از دست آوردهای فرهنگ منحط و کثیف غرب است که بسیار فسادزا می باشد و منافات با فرهنگ حیا و عفاف و سبک زندگی اسلامی دارد.
[1] ـ مستدرک الوسائل، ج1، ص249.
[2] ـ وسائل الشیعه، ج1، ص305.
[3] ـ همان، ص306.
[4] ـ وسائل الشیعه، ج1، ص305.
[5] ـ همان.
[6] ـ بحارالانوار، ج95، ص83، ح1. طب الائمة ع، ص31.
«عَنْ حَرِیزٍ قَالَ:حَجَجْتُ فَدَخَلْتُ عَلَى أَبِیعَبْدِاللَّهِ الصَّادِقِع بِالْمَدِینَةِ وَ إِذَا بِالْمُعَلَّى بْنِخُنَیْسٍ رَحِمَهُاللَّهُ یَشْکُو إِلَیْهِ وَجَعَ الْفَرْجِ فَقَالَلَهُ الصَّادِقُ ع إِنَّکَ کَشَفْتَ عَوْرَتَکَ فِی مَوْضِعٍ مِنَ الْمَوَاضِعِ فَأَعْقَبَکَ اللَّهُ هَذَا الْوَجَعَ وَ لَکِنْ عَوِّذْهُ بِالْعُوذَةِ الَّتِی عَوَّذَ بِهَا أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع أَبَا وَائِلَةَ ثُمَّ لَمْ یَعُدْ قَالَ لَهُ الْمُعَلَّى یَا ابْنَ رَسُولِاللَّهِ وَ مَا الْعُوذَةُ؟ قَالَ قُلْ بَعْدَ أَنْ تَضَعَ یَدَکَ الْیُسْرَى عَلَیْهِ وَ تَقُولَ بِسْمِاللَّهِ وَ بِاللَّهِ بَلى مَنْ أَسْلَمَ وَجْهَهُ لِلَّهِ وَ هُوَ مُحْسِنٌ فَلَهُ أَجْرُهُ عِنْدَ رَبِّهِ وَ لا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَ لا هُمْ یَحْزَنُونَ اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْلَمْتُ وَجْهِی إِلَیْکَ وَ فَوَّضْتُ أَمْرِی إِلَیْکَ لَا مَلْجَأَ وَ لَا مَنْجَى مِنْکَ إِلَّا إِلَیْکَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ فَإِنَّکَ تُعَافَى إِنْ شَاءَ اللَّهُ تَعَالَى».
[7] ـ توحید مفضل، چگونگى آفرینش مخرج.
[8] ـ برگرفته از پژوهشی در فرهنگ حياء، ص189. به نقل از مجمع الزوائد و منبع الفوائد، ج1، 269.
[9] ـ التهذيب، ج1، ص373. الخصال، ج2، ص630. بحارالانوار، ج10، ص108.
تهیه و تنظیم : کانون فرهنگی تبلیغی امین
حق نشر محفوظ / با ذکر منبع بلامانع