کانون فرهنگی تبلیغی مردمی امین

یکی ديگر از محرّك‌های محيطی كه شهوت جنسی را بر می‌انگيزد و آدمی را تحريك می كند اختلاط، معاشرت و درهم‌آميختن با نامحرمان است و مراد ما از عفت در اختلاط و معاشرت، پرهیز از اختلاط و معاشرت با نامحرمان می­باشد.[1]

اكنون كه دانستيم بايد از خلوت‌ تحريك‌آميز نامحرمان بپرهيزيم همان‌سان شايسته است از اختلاط، معاشرت و نشست و برخاست با نامحرمان نيز خودداری كنيم. چنان‌كه قرآن كريم فرموده است:

…« إذا سَألْتُمُوهُنَّ مَتاعَاً فَسْئَلُوهُنَّ مِن وَراءِ حِجابٍ ذلكُمْ اَطْهَرُ لِقُلوبِكُمْ وَ قُلُوبِهِنَّ...[2] »

هرگاه از همسران پيامبر متاعی طلب كرديد، از پشت‌‌پرده از آنان طلب‌كنيد كه اين، برای دل­های شما و دل­های ‌آنان پاكيزه‌تر است.

همان­­گونه كه اشاره شد اين دستور به دليل حكمت آن، كه همان «پاكی دل­های مردان و زنان» است، اختصاص به همسران پيامبر… ندارد.[3] بلكه ديگران را نيز شامل مي­شود.   

افزون براين قرآن كريم از اينكه دختران شعيب† از اختلاط و معاشرت با مردان خودداری مي‌كردند به‌عنوان يك واقعه مهم ياد كرده و آن‌را مورد توجه قرار داده است:

« ... وَجَدَ مِنْ دُونِهِمُ إمْرَاَتَيْنِ تَذُودانِ قَالَ مَا خَطْبُكُمَا قَالَتَا لا نَسقِي حَتّي يُصدِرَ الرِّعاءُ... ([4]

موسی در آن­سوی چوپانان، دو زن را دید که مراقب گوسفندان خویشند (و به چاه نزدیک نمی‌شوند) به آن دو گفت: «کار شما چیست؟ [چرا گوسفندان خود را آب نمی‌دهید؟!]» گفتند: «ما آنها را آب نمی‌دهیم تا چوپان­ها همگی خارج شوند».

ماجرا از اين قرار بود كه شعيب† پير و زمين‌گير شده بود و قدرت و توان چوپاني‌كردن را نداشت و نه ثروتی كه بتواند چوپان ديگری را بكار بگيرد، به همين جهت از روی ناچاری دختران خويش را از پي گلّه می فرستاد.[5] ليكن به­ فرموده قرآن كريم آنان به هنگام آب دادنِ به گوسفندان، با مردان اختلاط نمی كردند و درهم نمی آميختند بلكه منتظر می ماندند تا مردان به چهارپايان خود آب بدهند و بروند، سپس آنان به گوسفندان خود آب می دادند.[6]

آري دختران شعيب† با اينكه به هنگام آب‌ دادن گوسفندان نوبت‌شان رعايت نمی شد و حقّشان ضايع می گشت ليكن به‌خاطر حفظ عفاف و پاكدامنی از وقت گرانبها و حقّ مادّی خويش می گذشتند تا با مردان رو به‌ رو نشوند.

گرچه قرآن‌كريم ظلم به آنان را تأييد نمی كند[7]  ليكن عدم اختلاط  آنان­را می ستايد. و چه بسا به‌خاطر همين رعايت عفت و پاكدامنی بود كه خداوند مقرّر نمود تا موسی† به زندگی آنان بپيوندد و تأمين معاش آنان را بر عهده گيرد و آنان را از اين كار مردانه و دشوار معاف دارد.[8]  چرا كه خدای غيور، عفاف و پاكدامنی را دوست می دارد و بندگان عفيف خود را ياری می كند.

بنابراين آنان‌كه براي تأمين زندگی مادی و افزايش درآمد، مرتكب خلوت و يا معاشرت با نامحرمان می شوند و دستورهای عفاف و پاكدامنی را رعايت نمی كنند افراد سست ايمانی هستند كه رازق بودن خدای متعال را باور ندارند و با فرهنگ قناعت ‌پيشگی بيگانه‌اند و از راه و روش اهل تقوا به‌دورند.

عفت در اختلاط و معاشرت از ديدگاه روايات

در روایات اسلامی افزون بر رعایت عفت در خلوت و پرهیز از تنها شدن با نامحرم، سفارش به عفت در اختلاط و پرهیز از معاشرت بانامحرمان نیز شده است. به ­عنوان نمونه اميرمؤمنان† علی (علیه السلام) می فرمايد:

أَمَا تَسْتَحيُون وَ لا تُغارُون نِساؤُكُم يَخْرُجْنَ إلَي‌الاَسْواقِ وَ يُزاحِمْنَ الْعَلُوجَ [9]

آيا حيا نمی كنيد و غيرت نمی ورزيد كه زنانتان به بازارها‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ می روند و با افراد بی ايمان و مردان درشت و ضُمخت اختلاط می ­کنند و گردِ هم می آيند؟!

و در حديثی ديگر می فرمايد:

يا أهْلَ العراق، نُبِّئْتُ أنَّ نِساءَ‌كُمْ يُدافِعْنَ الرجالَ فِي الطَّريقِ، أَما تَسْتَحيون.[10]

اي اهل عراق! با خبر شده‌ام كه زنان شما در راه با مردان برخورد می كنند و يكديگر را هُل می دهند آيا شرم و حيا نمی كنيد؟!

ناگفته نماند وقتی براساس تقسیم کار بنا شد کارهای بیرون از خانه به امیرمؤمنان† و کارهای داخل خانه به حضرت زهراءƒ (سلام الله علیها) واگذار شود، حضرت زهراء (سلام الله علیها)ƒ بسیار مسرور شدند زیرا بر اساس این تقسیم کار، از حضور در بازار و معاشرت با مردان معاف گشتند.[11]

لازم به ذكر است، اينكه قرآن كريم خطاب به ­زنان می فرمايد: در خانه‌هايتان بمانيد) وَقَرْنَ في بُيوتِكُنَّ...([12]بی شك مراد زندانی شدن زنان در خانه نيست. بلكه مراد آن است­كه چون محيط بيرون اغلب آلوده است، برای حفظ عفاف و سلامتی روحی و روانی خود، كمتر از خانه خارج شوند و به‌عبارت ديگر جز براي كارهای ضروری از خانه خارج نشوند. چه اينكه به‌فرموده رسول خدا^(ص):  بدترين جاهای زمين، بازارها هستند. «شَرُّ بِقاعِ الاَرْضِ الاَسْواقُ ...».[13]

و نيز برخی از ميهمانی ها، عروسی ها، محيط‌هایِ کاریِ شيطانی و... .

آری اين فرمان قرآن كريم، شبيه آن است كه اداره بهداشت يا هواشناسی اعلام ‌كند چون هوا آلوده می باشد بهتر است در خانه‌های خود بمانيد و تا جايی كه امكان دارد كمتر بيرون آييد. و شكی نيست كه اين بيرون نيامدن از خانه، به ­منزلی زندانی شدن نيست بلكه برای حفظ بهداشت و سلامتی می باشد. و از همين­ روست كه حضرت زهراƒ (سلام الله علیها) فرموده است:

أدني ما تَكونُ مِن رَبِّها أن تَلزَمَ قَعرَ بَيتِها.[14]

نزديك­ترين اوقاتِ زن به پروردگارش وقتی است كه، در انتهای خانه و اتاق­های عقب منزلش باشد. 

و يا در روايات آمده است:

نماز خواندنِ زن، در درون اتاق بهتر است از نماز خواندن در ايوان، و نماز خواندن در ايوان، بهتر است از نمازِ در وسط حياط، و نمازِ در وسط حياط، بهتر است از نمازِ در مسجد.[15]

البته برای فهم درست اين­دسته از احاديث شايسته است به فقيهان آگاه به ­زمان همانند امام خمينی (ره) مراجعه شود تا موارد كاربرد آن به­ خوبی روشن گردد و آسيب­ های بی­ تفاوتی در دفاع از رهبری و نظام اسلامی در پی نداشته باشد. ولی واقعیت این­ است­که به­ طور کلی وقتی بحث حضور بانوان در صحنه­ های مختلف اجتماع مطرح می­ شود آسیب­ های این حضور نیز باید سنجیده شود و از آنها پیشگیری به­ عمل آید و یکی از راه­های پیشگیری، همان تفکیک جنسیتی محیط­ها و مکان‌ها است.

آری از آنجا كه زنان نياز به تفريح و خروج از خانه و معاملات و ... دارند لازم است مكان­ های تفريحی سالم برای زنان احداث گردد. و نيز برخی پاساژها و بازارچه‌های ويژه و ... .[16]  و از همه مهم­تر بايد معماری و فضایِ درون خانه ­ها به ­گونه ­ای طراحی و بنا شود و به ­اندازه ­اي جذّاب و دلكش باشد تا زنان از ماندن در خانه احساس راحتی كنند و زود خسته نشوند و جز در مواقع ضروری از خانه بيرون نيايند و به خيابان­گردي و ... نپردازند.

اینکه می­بینیم غرب در سبک زندگی خود موفق شده زنان را به­ راحتی از خانه ­ها بیرون بکشد یک عاملش همان خانه‌های آپارتمانی قوطی کبریتی است که زن را خیلی زود خسته و دلزده می ­کند و به محیط کوچه و بازار و تفریح­ های ناسالم می­ کشاند و سرانجام به پی­آمدهای ناگوار می­ انجامد.[17]