کانون فرهنگی تبلیغی مردمی امین

برخی گمان می کنند که حجاب تنها اختصاص به بانوان دارد و حال اینکه چنین نیست بلکه مردان نیز حدّ و مرزی برای پوشش دارند که برای حفظ حریم­ های عفت در جامعه، باید آن را رعایت کنند.    

اگر چه مقدار پوشش مردان نسبت به پوشش زنان كمتر است ليكن اين‌گونه هم نيست كه مردان در استفاده از هر نوع پوشش آزاد و رها باشند! بلكه اگر مردی به انگيزه تحریک جنسی، اندام و برآمدگی های بدن خويش را به نمايش بگذارد اين نيز فرا رفتن از مرز عفاف و پاكدامنی است.[1] و اگر نحوه پوشش او ولو بدون انگيزه تحریک جنسی، به­ گونه‌ای باشد كه ديگران را تحريك كند و به بی عفتی بكشاند چنين پوششی جايز نمی باشد. چنان‌كه قرآن کریم می فرمايد:

« … وَ لا تَعَاوَنوا عَلَي الْإثْمِ وَ الْعُدوان... »[2]

در گناه و تعدّی، دستيار و کمک­ کار هم نشويد.[3]

و نيز می فرمايد:

« قُلْ لِلْمُؤمِنينَ يَغُضُّوا مِنْ أَبْصارِهِمْ وَ يَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ذلِكَ أَزكَي لَهُم »[4]

به مردان با ايمان بگو: چشم‌های خود را فرو افكنند و در پوشش عورت‌ها و شرمگاه‌ خويش بكوشند كه اين برايشان پاكيزه‌تر است.

بر اساس روايات اسلامی، در تفسير صافی و الميزان، مراد از «حفظِ فروج» در اين آيه، ستر و پوشاندن عورت است از نگاه ديگران؛ به اين معنا كه خداوند در اين آيه پوشاندن شرمگاه و اندام تناسلی مردان را مايه پاكسازی جان و روان آنان دانسته است. به‌عبارت ديگر پوشش اين اندام سبب می شود تا مردان از آلودگی شهوترانی و نابسامانی اخلاقی پاكيزه‌ بمانند و گرفتار فساد و انحراف اخلاقی نشوند.

اكنون كه قرآن‌كريم هدف از پوشش شرمگاه را مايه پاكيزگی جان و روان دانسته است بايد پوشش به گونه‌ای باشد كه بتواند اين هدف را تأمين كند نه اينكه خودِ پوشش، و يا رنگِ آن، تحريك‌كننده‌تر از شرمگاهِ بدون پوشش باشد!

پس يكی از لوازمات آيه اين است‌‌‌كه پوشش مردان نبايد تحريك‌كننده باشد. به‌ويژه برای نوجوانان و جوانان! چرا كه پوشش نامناسبِ آنان همانند لباس‌هاي تنگ و چسبان و سایه ­دار، ساییده و زخمی؛ و پيراهن‌هاي آب رفته بالای کمر و یا آستين‌های بسیار كوتاه و شلوارهای فاق کوتاه، که گاه با تصویرها و یا نوشته­ جات خاص همراه می گردد و مانند این ها که در هر زمان، طبق مدهای فَشِن تغییر می­کند و برآمدگی بدن و نمودهای جنسیتی را برجسته و نمایان می ­سازد همگی در تنافی با آیه شریفه است و افزون بر تحريك نامحرمان، گاه منجر به روابط نامشروع ميان خود آنان می شود و آنان را گرفتار فتنه‌های عظيم می كند!

اينكه می بينيم جوانان فرهيخته و رشد يافته از پوشيدن لباس‌های تنگ و کوتاه پرهيز مي‌كنند و از روی حیا و عفت، پيراهن‌های خود را بر روی شلوار‌ها فرو می افكنند برای حفظ شرمگاه و برآمدگی های بدن از نگاه ديگران، چنين مي‌كنند تا فرمان «يَحْفَظوا فُروجَهُم» را بهتر پاس­ بدارند و از اصلِ« ذلِكَ اَزكي لَهُم» بيشتر مدد بجويند.

خاطره‌ای از رزمندگان بسيجی

پس از پذيرش قطعنامه 598 سازمان ملل و پذيرفتن آتش‌بس، وقتی به پادگان ثامن الائمه(ع)(حميديّه اهواز) بازگشتيم بخشنامه‌ای اعلام گرديد مبنی بر اينكه رزمندگان بسيجی می بايست نظم نظامی بگيرند و همانند برادران ارتشی پيراهن‌های خود را داخل شلوارها كنند! ليكن از آنجا كه گروهی از رزمندگان، از نمايان شدن برآمدگی هاي بدن شرم داشتند و آن‌را منافی با مراتب عالی عفاف و پاكدامنی می دانستند از فرماندهان خود درخواست كردند كه در صورت امكان از اجرای اين بند از بخشنامه چشم بپوشند و روح عفيف رزمندگان را از اين نگرانی خارج سازند.^[5]

کیفیت پوشش مردان بزرگ

موسی† آنقدر بر پوشيدگی خود محافظت مي­كرد كه مردم گمان ­كردند وی، بيماری جسمی دارد. رسول خدا… در باره ايشان فرموده است:

إنَّ مُوسي كان رَجُلاً حَيِيّاً سَتِيراً لايُري مِن جِلدِهِ شَيءُ اِستِحياءً مِنهُ.^[6]

به ­راستی موسی مردی با حياء و پوشيده بود كه به دليل حيايش هيچ نقطه ­ای از بدن او ديده نشد.

لقمان حكيم نيز از كسانی است كه به پوشيدگی كامل بسيار اهميت می ­داده و امام صادق† همين ويژگی را يكی از علل حكيم شدن وی دانسته است.^[7]

روایت شده که امام حسین† در روز عاشورا و در آستانه شهادت و در میان خون و شمشیر، به اهل خیمه فرمود: «لباسی برایم آورید که بی ­ارزش باشد تا کسی بدان رغبت نکند تا آن­را زیر لباس­هایم بپوشم و بدنم برهنه نماند». لباسی برای حضرت آوردند که تنگ و کوتاه بود. حضرت آن را نپوشید! و فرمود:

لا، ذاکَ لِباسُ مَن ضُرِبَت عَلَیهِ الذلَّةُ ... .[8]

این جامه را نمی­خواهم، زیرا لباس اهل ذلّت و افراد پست است.

آنگاه لباس کهنه ­ای گرفت و آن را پاره کرد و زیر لباس ­هایش پوشید.

كيفيت حمام و آب­تنی موسی†

در حمام های قديمی و استخرهای سربازِ عمومی، رسم بر آن است كه همه پيش از ورود به آب، لباس­های خود را بيرون آورند سپس وارد حوضچه و استخر شوند؛ اما موسی† چنين نمی كرد. بلكه آن وجودِ عفيف، تا بدنش در آب فرو نمی رفت و به­ وسيله آب استتار نمی ­گشت، لباس خود را از تن بيرون نمی ­آورد.^[9] چرا كه در آموزه­ های دينی اساساً برهنگی در غير ضرورت مطلوب نمی ­باشد یا از جهت رعایت حیا، و یا از آن­جهت كه ممكن است به وسوسه و انحراف بيانجامد. چنان­كه اميرمؤمنان† فرموده است:

إذا تَعَرَّي الرَّجُلُ نَظَرَ اِلَيهِ الشَّيطان فَطَمَعَ فِيهِ؛ فَستَتَرُوا.^[10]

هرگاه كسی عريان شود، شيطان به او نظر اندازد و در او طمع كند؛ پس خود را بپوشانيد.

خاطره‌ای از شهيد «محسن ثابت»

پيش از عمليات كربلاي يك، به رزمندگان لشكر5 نصر خراسان، و از جمله گردان روح‌الله چند روز مرخصی دادند. من نيز همراه با شهيد «محسن ثابت» به مشهد مقدس آمدم و سپس براي صله ‌ارحام و ديدار اقوام به شهرستان بجنورد سفر كرديم. اواخر خرداد ماه بود و هوا هم بسیار گرم، به همین­ دلیل، يك­روز همراه تعدادی از دوستان بسيجی برای آب­تنی و شنا به محل استخر طبيعی«بِش‌قارداش» رفتيم. برخی وارد آب شديم، شهيد محسن نيز آماده ورود به آب بود كه ناگهان حوله را به­ خود پيچيد و سپس لباس ­هايش را پوشيد! علت اين كار را جويا شديم اشاره كرد به خانم‌‌های نادانی كه آن سوی استخر ايستاده بودند و مردانِ شناگر را تماشا می كردند. 

گفتم: به آنها تذكر داده شده ولی در عين حال باز هم به فضای ويژه مردان وارد می شوند! پس مقصر اصلی خودشان هستند. ليكن شهيد محسن اين استدلال را ـ و به‌عبارت بهتر اين توجيه را ـ نپذيرفت و گفت: من شرم دارم از اينكه آنها به من نگاه كنند و به­ واسطه من به گناه بيافتند.

به او گفتم: شما داخل آب شويد و تنها سر و گردنتان را بيرون آوريد تا بدن شما را نبينند؛ ولی باز هم نپذيرفت.

چند روز بعد به جبهه بازگشتيم، عشق به شهادت و ديدار جمال الهی سراسر وجودش را فرا گرفته بود به‌گونه‌ای كه بعد از هر نماز برمی خاست و مشتاقانه دوستانش را در آغوش می كشيد و از آنان التماس و خواهش می كرد كه برای شهيد شدنش دعا كنند.

سرانجام در عمليات ‌کربلای يک ـ 11/4/65 ـ در تپه‌های قلاويزان (منطقه مهران) شهد شيرين شهادت را نوشيد و فرشته‌گون^[11] از عالم خاكی پركشيد.^[12]                                                  يادش گرامی و راهش ‌پر رهرو ‌باد

فقيهان و پوشش مردان

سؤال) پوشيدن لباس­ آستين ­كوتاه، تنگ ­و چسبان، يا بدن‌نما توسط مردان در محيط‌هايی كه زنان و مردان به ­صورت مشترك مشغول كار هستند از نظر اخلاقی و حفظ عفت عمومی چه صورت دارد؟

آية‌الله فاضل لنكرانی: مناسب اخلاق اسلامي نيست.

آية‌الله تبريزي: پوشيدن لباسی كه موجب تحريك شهوت بر حرام نسبت به خود شخص يا ديگری باشد اشكال دارد بلكه جايز نيست.

آية‌الله صافي گلپايگانی: بسيار مذموم و قبيح است.

آية‌الله مكارم شيرازی: اشكال دارد.

آية‌الله سيستانی: اگر به قصد واداشتن زنان به نگاه نامشروع باشد حرام است؛ سزاوار مؤمن نمی باشد.

آية‌الله بهجت: هر چه سبب فتنه و فساد باشد اشكال دارد و اختلاط زن و مرد جايز نيست.[13]

آية‌الله بهجت در رساله‌اش فرموده است: احتياط واجب آن است كه مرد هم بدن خود را از زن نامحرم بپوشاند اگر چه كمك به حرام نباشد و اگر كمك به حرام باشد پوشاندن بدن قطعاً واجب است.^[14]

سؤال) برخی لباس‌های ورزشی با حياء و عفت اسلامي سازگار نيست و به نوعی برهنگی محسوب می شود مانند ورزش كشتی، وزنه‌برداری، زيبايی اندام و … با توجه به اين كه می توان اين لباس‌ها را پوشيده‌تر لحاظ كرد و متأسفانه در برخی ميادين ورزشی جهانی لباس‌های برخی ورزشكاران خارجی پوشيده‌تر از ورزشكاران ايرانی است، آيا به نظر حضرتعالی ترويج اين‌گونه پوشش‌ها و استفاده از آنها با توجه به تبعات منفی آنها چه صورت دارد؟

آية‌الله خامنه‌ای: اگر ترويج آن باعث گناه و بی بند و باری باشد جايز نيست.

آية‌الله صافی گلپايگانی: استفاده از لباس‌های مذكور در انظار اشكال دارد و نگاه كردن زن‌ها به اندام ورزشكاران در مورد سؤال جايز نيست.

آية‌الله بهجت: پوشش در مقابل هم‌جنس اگر قصد لذت نداشته باشند می توانند غير از عورت به تمام بدن يكديگر  نگاه كنند ولی در مقابل زن نامحرم احتياط واجب آن است، علاوه بر عورت، آن مقدار كه عرفاً پوشانده می شود را بپوشانند.

آية‌الله مكارم شيرازی: چنانچه بعضی از لباس‌های ورزشی تبعات منفی اخلاقی دارد بايد از آن اجتناب شود.

آية‌الله فاضل لنكرانی: بايد رعايت شود.

آية‌الله تبريزی: لباس‌هايی كه تهييج شهوت می كند پوشيدن آن شرعا اشكال دارد و مسئولين موظفند از اموری كه جامعه را در معرض فساد قرار می دهند جلوگيری كرده و به اصلاح بپردازند.

آية‌الله سيستانی: سزاوار نيست.[15]

نتيجه

از آنچه گفته شد می توان نتيجه گرفت كه حجاب تنها مخصوص زنان نيست بلكه مردان نيز بايد حساب ‌شده لباس بپوشند و گرد و غبار بالا نياورند و دلها را به خود گره نزنند، كه هر كس بر سر راه دلها بنشيند و بندگان خدا را در خود نگه دارد و باتلاق استعدادهای عظيم آنها شود او راهزن است و طاغوت.

بنابراين پوشش نامناسب برخی از مردان، همانند بدحجابی برخی از زنان، رفتاری بيمارگونه است كه نياز به درمان دارد و راه درمان آن همان است‌كه پيش از اين، در علل و عوامل بدحجابی زنان و راه­ های درمان آن گذشت.