مقدارِ پوشش بانوان

بدون شک هر اندازه بدن زن پوشیدهتر باشد، نقش نیرومندترى در دورسازى هرزهدلان خواهد داشت. اگر نگاههاى آلوده را، همچنان که در روایات آمده است، تیرهاى زهرآلود شیطان بدانیم، پوشش زن همانند سپری است که تیر از آن کمانه مىکند و منحرف مىشود و از اصابت و نفوذِ در هدف بازمىماند. برعکس هر اندازه بدن زن برهنهتر باشد، تیرهاى شیطانى را بیشتر متوجه خود ساخته و از آن آسیب خواهد دید.
قرآنكريم كه برنامه هدايت انسانها را برعهده دارد در باره پوشش بانوان می فرمايد:
« وَ قُلْ لِلْمُؤمِناتِ ... وَ لايُبْدينَ زِينَتَهُنَّ إلّا مَا ظَهَرَ مِنْها وَلْيَضْرِبْنَ بِخُمرُهِنَّ عَلَي جُيوبِهِنَّ... » [1]
به زنان با ايمان بگو... زينتهايشان را نمايان نكنند مگر آنچه از آن آشكار است و بايد سرپوشهايشان را بر گريبانها (و سينهها)يشان فرو افكنند.
اينك اين سئوال مطرح می شود كه مراد از زينتهایی که زنان اجازه دارند آنرا آشكار کنند چيست؟
«مَسعَدَة بنِ زُرارَة» از امام صادق (علیه السلام) نقل می كند كه وقتی از حضرت درباره زينتی كه زن می تواند، آنرا آشكار كند، سئوال شد، حضرت فرمود:[مراد از زينتی كه زن می تواند، آنرا آشكار كند] چهره و دوكفِ دست می باشد.
مسعدة بن زراره، قال: سمعتُ جعفراً ـ وَ سُئِلَ عمّا تُظْهِرُ الْمَرأةُ مِنْ زينَتِها ـ قال: اَلْوَجْهُ وَ الكَفَّينِ.[2]
پس معلوم می شود مراد از زينت در اينجا، اعضای بدن است. چنانكه از روايات ديگر نيز اين مطلب فهميده میشود.[3]
بر همين اساس برخی از فقيهان و كارشناسان دين مبين اسلام، پوشاندن همه اعضای بدن، بهجز گردی صورت و دستها تا مچ را، برای بانوان واجب دانستهاند و حتی پوشاندن بيش از اين مقدار را در غير موارد ضروری (مثل شهادت در دادگاه، يا در بعضی از شغلها و كارها) مستحب می دانند. چرا كه بهفرموده شهيد مطهری: «يك قانون كلی در اسلام وجود دارد و آن اينكه، هر اندازه زن، جانب عفاف و پوشيدگی را بيشتر رعايت كند پسنديدهتر است».[4]
شهيد مطهری درباره فلسفه استثنای وجه و كفين می گويد:
استثنای وجه و كفين (صورت و دستها تا مچ) به منظور رفعِ حَرَج و امكان دادن به فعاليت زن است و بههمين ملاك است كه اسلام آنرا واجب نشمرده است.[5]
مقدارِ پوشش بانوان در برابر بستگان
از آنجا که غریزه جنسی بسیار نیرومند است و بیم آن می رود که به روابط نامشروع میان محارم بیانجامد برای پیشگیری از این روابط، در برخی از روایات اسلامی به حد و مرزهای پوشش در برابر بستگان و محارم اشاره شده است. بهعنوان مثال مردی به رسول خدا (صلی الله علیه و آله) عرض کرد: خواهرم موهایش را به من نشان می دهد. حضرت فرمود:
از این عمل پرهیز کند، بیم دارم اگر زیبایی ها، مو، زینت و مچهای دست خواهرت ظاهر شود، کار شما به حرام بیانجامد.[6]
البته ممکن است برخی این را نوعی سختگیری و یا بی اعتمادی نسبت به محارم تلقی کنند ولی واقعیت های عینی به ویژه در عصر حاضر با وجود شبکه های ماهواره ای همانند فارسی وان که بسیار زیرکانه در صدد آموزش و عادیسازی این روابط هستند حکایت از وقوع چنین روابط بسیار زشت و شنیع دارد[7] و آغاز آن هم اغلب از پوشش غیرعفیفانه و تحریکزا می باشد که باید به شدت از آن پرهیز شود.
پوششِ چهره و دستانِ زنان، از ديدگاه فقيهان
سؤال) در صورتی كه زن می داند مرد نامحرم به قصد لذت به صورت و دستهای معمولی زينت نشده او نگاه می كند، در اين فرض، پوشاندن صورت و دستها لازم است يا نه؟
آيةالله خامنهاي: در فرض مذكور بايد حتی وجه و كفين خود را هم بپوشاند.
آيةالله بهجت: پوشاندن دست و صورت مطلقاً بنابر احتياط لازم است.
آيةالله تبريزي: بلی در اين صورت بنابر احتياط پوشاندن لازم است.
آيةالله صافی گلپايگانی: دست و صورت بنابر احتياط واجب بايد پوشيده شود.
آيةالله فاضل لنكرانی: بلی پوشاندن آن لازم است.[8]
افزون بر اين، اگر زنی بداند كه نمايان بودن گردی صورت و يا دستانش، سبب لذتجويی مردان و به گناه افكندن آنان می شود از ديدگاه اكثركارشناسان دين مبين اسلام، لازم است بيش از آن مقدار را بپوشاند.
خانم عاطفه اشراقی ـ نوه امام خمينی(ره) می گويد:
امام(ره) هميشه به ما می گفتند كه درست است كه می گويند صورت و دو دست خانمها (تا مچ) مجاز است پيدا باشد، اما جوانها بهتر است كه كمی بيشتر را بپوشانند.[9]
[1]- نور (24) آيه31.
[2] - وسائل الشيعه، ج20، ص202، ح5 .
[3] - ر.ک: مستمسك العروه، ج14، ص27.
[4] - اين قانون از آيه60 نور« وَ أن يَستَعفِفنَ خَيرٌ لَهُنَّ…» قابل برداشت می باشد. ر.ك: «مجموعه آثار، ج19، ص496»
[5] - مجموعه آثار، ج19، ص511 .
[6] . حجاب عزت است یا اسارت؟ ، ج2، ص152، به نقل از بحارالانوار، ج104، ص38، چاپ ایران.
[7] . متأسفانه برخی از دانش آموزان مدارس خراسان رضوی در مراجعه به مربیان آموزش «مهارت عفافگرایی» اظهار داشته اند که نوع پوشش مادر یا خواهرشان آنان را به شدت تحریک کرده است!
[8] - مسائل جديد از ديدگاه علما و مراجع تقليد، ج2، ص82-81 .
[9] - دوماهنامه حديث زندگي، ش6، ص63 .
تهیه و تنظیم : کانون فرهنگی تبلیغی امین
حق نشر محفوظ / با ذکر منبع بلامانع