فلسفه و فايدههای حجاب (1) | حفاظت از گوهرِ عفاف

حجاب و یا به تعبیر دیگر «عفتِ در پوشش» بهاندازهای اهمیت دارد كه به فرموده قرآن کریم، حتی اگر زنان سالخورده هم، آنرا رعایت كنند برایشان بهتر است.
« وَالْقَواعِدُ مِنَ النِساءِ الَّتی لایرْجونَ نِكاحاً فَلَیسَ عَلَیهِنَّ جُناحٌ أن یضَعْنَ ثِیابَهُنَّ غَیرَ مُتَبَرِجاتٍ بِزینَه و أن یسْتَعْفِفْنَ خَیرٌ لَّهُنَّ…1»
بر زنان وانشسته و سالخوردهای كه امید ازدواج ندارند، گناهی نیست كه لباسها(چادر و مقنعه)ی2 خود را كنار بگذارند به شرط آنكه خودآرایی نكنند و زینتی را آشكار نسازند و اگر عفّت بورزند (و خود را بپوشانند) برای آنان بهتر است.
از این آیه بهخوبی استفاده میشود كه پوششِ بدن و اندام، و زینتهای خود را در معرضِ نگاه نامحرمان قرارندادن، یکی از مصادیق رعایت عفاف و پاكدامنی بهشمار میآید و فایدههای فراوان دارد، بهگونهای که قرآن کریم با واژه (خَیرٌ لَهُنَّ) از آن یاد کرده است؛ و بیشک وقتی حجاب برای زنان سالخورده، دارای فایده باشد، برای زنان و دخترانِ جوان سودمندتر است و فایدههای گوناگون در پیدارد[1] كه در آغاز، فهرست فایدهها بیان میشود و سپس توضیح مختصر آن بیان میگردد:
- حجاب و حفاظت از گوهرِ عفاف
- حجاب و پرورش عفاف
- حجاب و امنیت فردی و اجتماعی
- حجاب و شخصیت
- حجاب و آزادی
- حجاب و پایداری جمال
- حجاب و آرامش
- حجاب و سلامت موها
- حجاب و استحكام خانواده
- حجاب و رشد و پویایی جامعه
- حجاب، نشانه عبودیت و تاج بندگی و مایه افتخار
- حجاب، نماد تمدن اسلامی

1) حجاب و حفاظت از گوهرِ عفاف
همه ما انسانها برای نگهداری چیزهای با ارزش، آنها را در یك حفاظ و پوشش متناسب قرار میدهیم. بهعنوان مثال طلا و جواهراتمان را در گاوصندوق میگذاریم؛
و برای حفظ باغ و امنیت خانه، اطراف آنرا دیوار میكشیم و نردههای آهنین نصب میكنیم؛
و بر روی اتومبیل نو و گرانقیمت، چادر میافكنیم؛
چرا؟!
پاسخ بسیار روشن است، حتی بچهها هم پاسخ آن را بهخوبی میدانند؛ و آن كلمه زیبای «حفاظت» است. حفاظت از ماشین؛ حفاظت از باغ و خانه؛ و حفاظت از طلا و جواهرات.[2]
اینك حجاب اسلامی هم همان خاصیت حفاظت را دارد، ولی پرسش اساسی این است: «حفاظت از چه چیز؟!»
شاید برخی از افراد در پاسخ به این پرسش اندكی نیاز به تأمل و تفكر داشته باشند ولی سرانجام پاسخ یك چیز است و آن: حفاظت از گوهر بسیار گرانبهای «عفاف و پاكدامنی»؛ گوهری كه هزاران بار پر ارزشتر از طلا و جواهرات و باغ و خانه و ماشین است!
آری اگر گوهرِ عفاف آسیب ببیند انسانیت و شرافت انسان آسیب دیده است و این برای حیات آدمی در این جهان و در جهان دیگر بسیار زیانبار میباشد؛ در این جهان از آن جهت كه بیآبرو میگردد و بیكس و كار میشود و از زندگی سالم باز میماند. و در آن جهان نیز به انواع عذابها و شكنجهها گرفتار میآید.
حفظ چادر مـایه وارستگیسـت جسم زن را حــافظ برجستگیسـت
زن بود گُل، چادرش خـارِ بَـدان حافظـش بـاشـد ز چـشم ایـن و آن
بهراستی آیا کسی را دیدهاید که چک یکمیلیاردی را در دست بگیرد و در کوچه و خیابان قدم بزند و به دیگران نشان بدهد؟! قطعاً هیچ انسان عاقل چنین کاری نمیکند و حتی گوشهای از آن چک را هم بهنمایش نمیگذارد.[3]
با این توضیح پس چرا برخی گوهر عفاف خویش را که با ارزشتر از میلیاردها پول و جواهرات قیمتی است بهراحتی به نمایش میگذارند؟!
پاسخ آن روشن است زیرا اینان ارزش گوهر عفاف خویش را در نیافتهاند و بهمانند کودکانی هستند که طلا و جواهرات و چک یکمیلیاردی را با یک شُکلات معامله میکنند!
لازم به یادآوری است که در کشورهای غربی در فصل سرما که مقدارِ پوشش زنان بیشتر میشود آمار تجاوزات جنسی نیز بسیار کاهش مییابد[4] و این خود دلیلی است آشکار، بر حفاظت حجاب از «گوهرِ عفاف».
ترس و حفاظت
امیرمؤمنان (علیه السلام) در حدیثی، ترسو بودنِ زن را بسیار نیکو دانسته و آن را سبب دوریگزیدن از چیزهای مشكوك میداند.[5]
شکی نیست که مراد از این ترس، ترسِ عقلایی است؛ همانند ترس جواهرفروشها؛ که جواهرات را داخل گاو صندوق میگذارند و با کلید قفل میکنند و رمز آن را نیز میزنند و دزدگیر را هم بر روی آن نصب مینمایند؛ به درب مغازه هم چند قفل میزنند؛ دوربین مداربسته و آژیر مغازه را هم فعّال میسازند و شماره تلفن مغازه را هم به پلیس 110 متصل میکنند تا بهطور خودکار، به محض ورود دزد، به پلیس زنگ بزند! بهراستی چقدر طلافروشها ترسو هستند!! ولی شکی نیست که این ترس برای حفاظت از اشیاء گرانبها است و بسیار ممدوح و مورد قبول میباشد. اینک نیکو بودن ترس زن هم از همین باب است منتها برای حفاظت از گوهر بسیار گرانبهای عفت، که بسیار با ارزشتر از جواهراتِ طلا فروشها است.
2- وسائلالشیعه، ج20، ص202، ح2.
[1] ـ آقای یوسف غلامی نویسنده محترم کتاب «جلوه نمایی زنان و نگاه مردان» در صفحه 13 خاطر نشان میکند: «بر پایه نظرسنجی و تحقیق هشت ساله نویسنده پیرامون علت کم توجهی دختران و زنان به حجاب، این نتیجه به دست آمد که اساسیترین علت این پدیده ناآگاهی است. از پانصد نفر بانوی کم حجاب، اظهارات هشتاد درصد از آنان نشان میداد که بی اطلاعی از فواید و آثار پوشیدگی و پیامدهای ناپوشیدگی، اصلیترین عامل کم حجابی ایشان است». نتیجه آنکه لازم است همواره فواید حجاب و آنگاه زیانهای بدحجابی بیان گردد تا فرهنگ حجاب اسلامی نهادینه شود.
[2] ـ کسانی که میگویند حجاب محدودیت است در پاسخ میگوییم گذاشتن چک و طلا و جواهرات در درون گاوصندوق نیز یک نوع محدودیت است ولی محدودیتی که مصونیت و محفوظیت را به ارمغان میآورد.
[3] . برخی میگویند: اگر چند لاخ موی سر بیرون باشد چه اشکالی دارد و یا چه مشکلی را پیش میآورد؟ پاسخ آنستکه نشان دادن چند لاخ موی سر همانند نشان دادن گوشه چک یکمیلیاردی است! این در واقع نشان دادن و منع کردن است که حرص بیننده را بیشتر تحریک میکند و آن را به نقشهریزی برای ورود به قلمرو عفاف زن و دختر بدحجاب وامیدارد. و نیز بهمانند چراغ سبز است که اجازه ورود به قلمرو عفاف خویش را میدهد اگرچه این قصد و نیت را نداشته باشد.
[4] . آیین بهزیستی در اسلام، ج3، ص227. احمد اردوبادی.
[5] . حكمت 234 نهج البلاغه: «خِیارُ خِصَالِ النِّسَاءِ شِرَارُ خِصَالِ الرِّجَالِ الزَّهْوُ وَ الْجُبْنُ وَ الْبُخْلُ فَإِذَا كَانَتِ الْمَرْأَه مَزْهُوَّه لَمْ تُمَكِّنْ مِنْ نَفْسِهَا وَ إِذَا كَانَتْ بَخِیلَه حَفِظَتْ مَالَهَا وَ مَالَ بَعْلِهَا وَ إِذَا كَانَتْ جَبَانَه فَرِقَتْ مِنْ كُلِّ شَیءٍ یعْرِضُ لَهَا» ؛ خصلتهای نیك زنان، همان خصلتهای بد مردان است، یعنی تكبّر، ترس و بخل. هر گاه زن متكبّر باشد خود را در اختیار بیگانه نمیگذارد و اگر بخیل باشد مال خود و همسرش را حفظ میكند و چون ترسو باشد از هر چیز مشكوك فاصله میگیرد.
تهیه و تنظیم : کانون فرهنگی تبلیغی امین
حق نشر محفوظ / با ذکر منبع بلامانع